Boze Polen zijn een zegen voor Geert Wilders

Er komen veel meer Polen naar Nederland dan Turken of Marokkanen. Het is dus niet gek dat de PVV zich nu op hen richt. Maar het doembeeld dat de partij schetst, behoeft nuance.

Een onderzoek naar rijbewijzen om „de invasie van roekeloos rijdende Oostbloktruckers een halt toe te roepen”. Geen noodopvang voor „rondzwervende Oost-Europeanen”. Bezorgdheid dat deze arbeidsmigranten een „bom onder het sociale stelsel” leggen en dat Nederland een „paradijs voor Oost-Europese bendes” is. En sinds gisteren een meldpunt voor „overlast, vervuiling en verdringing op de arbeidsmarkt” door Midden- en Oost-Europeanen.

Naast de vrees voor de islam is er bij de PVV de afgelopen tijd veel aandacht voor de gevolgen van arbeidsmigratie uit oostelijke EU-landen. Dat is niet gek. Migrantenstromen uit Polen zijn al enige tijd veel groter dan uit Marokko of Turkije, waar de partij van Geert Wilders zich traditioneel tegen keert. In het derde kwartaal van vorig jaar kwamen zesduizend Polen naar Nederland, tien keer zo veel als het aantal Marokkanen.

Voor een anti-immigratiepartij is het zaak die ontwikkeling niet te missen.

Om haar positie te markeren gebruikt de PVV, met succes, het publiciteitsgenererende middel van het meldpunt. Volgens de Poolse ambassade is het slechts bedoeld om „negatieve stereotypen, gebaseerd op etniciteit, te versterken”, en is het meldpunt daarmee discriminerend. De boze reactie van Polen is een zegen voor de PVV, die van de controverse leeft. Maar PVV-Kamerlid Ino van den Besselaar, initiatiefnemer van het meldpunt, zegt dat het enkel de bedoeling is „de omvang van de overlast en de verdringing” vast te stellen. Volgens Besselaar worden klachten anders niet serieus genomen.

Die stelling is betwistbaar. Een ruime meerderheid van de Tweede Kamer concludeerde in november al dat Nederland niet klaar is voor de nieuwe stroom arbeidsmigranten. Verantwoordelijk minister Henk Kamp (VVD) besteedt er veel aandacht aan: hij besloot de grenzen tot 2014 dicht te houden voor Roemenen en Bulgaren die hier willen werken – ze krijgen geen tewerkstellingsvergunningen meer. De minister verhoogde de boetes voor werkgevers die illegale werknemers inhuren, of te weinig sociale premies voor hen afdragen. Allemaal met steun van PvdA en SP; een politieke pionier is de PVV op dit terrein zeker niet.

Ook het doembeeld dat de PVV oproept over de teloorgang van de verzorgingsstaat kan worden genuanceerd, zo blijkt uit recent onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) over Polen, verreweg de grootste groep arbeidsmigranten. Enkele conclusies: Polen hebben even vaak werk als autochtone Nederlanders, en veel vaker dan „niet-westerse migrantengroepen”. Wel zijn ze kwetsbaar voor werkloosheid, omdat ze vaak seizoenswerk doen, of tijdelijke contracten hebben.

In Nederland aanwezige Polen zijn wel lager geschoold dan autochtonen, maar „veel hoger dan Turkse en Marokkaanse Nederlanders”, aldus het SCP. „Polen gaan vaak om met andere Polen, maar ook opvallend vaak met autochtone Nederlanders. De sociale afstand tussen Polen en autochtone Nederlanders is niet groot.” Volgens het SCP denken Polen hetzelfde over de rolverdeling van man en vrouw en beschouwt driekwart zichzelf als katholiek.

De Telegraaf, voor PVV’ers toch een ijkpunt, gelooft niets van de goede bedoelingen van Van den Besselaar. „Het virtueel aan de schandpaal nagelen van buitenlanders levert geen enkele zinvolle bijdrage. [...] Het is niet duidelijk wat de PVV met de website beoogt, anders dan het voeden van vreemdelingenhaat en onverdraagzaamheid”, staat in het hoofdartikel. De PVV is tevreden. Vanochtend stuurde zij een persbericht: het meldpunt is een „verpletterend succes”, er zijn al 14.000 meldingen.

    • Derk Stokmans