Santorum laat Romney verliezen

Mitt Romney dacht dat hij de Republikeinse nominatie op zak had. Maar uit de winst van Rick Santorum klinkt een ander conservatief geluid.

U.S. Republican presidential candidate and former U.S. Senator Rick Santorum talks to supporters in the crowd after his primary night rally at the St. Charles Convention Center in St. Charles, Missouri, February 7, 2012. REUTERS/Sarah Conard (UNITED STATES - Tags: POLITICS ELECTIONS) REUTERS

Rick Santorum boekte gisteren een driedubbele zege. De meest conservatieve deelnemer aan de Republikeinse voorverkiezingen won de rondes in Missouri, Minnesota en Colorado. In de strijd om de presidentsnominatie staat Santorum nu op vier staten. De gedoodverfde winnaar Mitt Romney heeft er drie.

De voorsprong die Mitt Romney heeft opgebouwd, komt niet meteen in gevaar. De dunbevolkte staten die naar Santorum zijn gegaan wegen minder zwaar mee voor de nominatie. Maar dat drie conservatief-christelijke staten gisteren Romney hebben afgewezen, toont zijn zwakte.

De cijfers van gisteravond zijn schadelijk voor de boodschap van Romney dat hij de enige breed gedragen kandidaat is. Opmerkelijk is dat Romney in de voorverkiezingen van 2008 nog ruim won in Colorado en Minnesota. In Minnesota eindigde Romney nu op de derde plaats.

Santorum greep gisteren de kans om zich in zijn overwinningstoespraak te profileren als een serieuze kanshebber voor het presidentschap. „Ik sta hier niet als het conservatieve alternatief voor Mitt Romney. Ik sta hier als het conservatieve alternatief voor Barack Obama.”

Wat hij vervolgens zei over president Obama is tekenend voor de campagne van Santorum, waarin hij inspeelt op het wantrouwen onder conservatieve kiezers jegens de overheid – vooral voelbaar onder aanhangers van de activistische Tea Party. „De president denkt slimmer dan u te zijn”, zei Santorum. „Hij wil over u heersen.”

Rick Santorum bespeelde dit sentiment handig door zichzelf na zijn winst in Iowa – verlaat toegekend nadat Iowa eerst naar Romney was gegaan – uit te roepen tot „de grootste bedreiging van de gevestigde orde”. Gisteren zei hij dat „de Tea Party en andere conservatieven de partij vanaf de basis weer opbouwen”.

Het conservatisme van Rick Santorum (1958), een rooms-katholieke advocaat. Op het gebied van buitenlandse politiek behoort hij tot de neo-conservatieve vleugel in de partij. Hij is tegen voortijdige terugtrekking uit Afghanistan, en dreigt harder dan zijn tegenstanders met een oorlog tegen Iran.

Daarnaast sluiten zijn overtuigingen aan bij die van de honderden Tea Party-clubs in Amerika. Hij gelooft niet in de opwarming van de aarde, en staat zeer kritisch tegenover Wall Street (en het marktkapitalisme dat zakenman Romney belichaamt).

Maar boven alles is Rick Santorum een politicus van family values. Verzet tegen abortus en het homohuwelijk vormen de kern van Santorums ideeën. Hij presenteert zich als vader van een hecht katholiek gezin met zeven kinderen (een achtste kind is kort na de geboorte overleden). Zijn vrouw geeft de kinderen thuis les. Thuisonderwijs verhindert ongewenste staatsinvloeden, zegt Santorum, zoals les in de evolutietheorie.

In zijn strijd tegen abortus gebruikt Santorum zijn jongste dochter Bella vaak als voorbeeld van het recht op leven. Ze werd geboren met een ernstige genetische afwijking, die voor de meeste kinderen in het eerste levensjaar fataal is. Bella is nu drie. In Florida schortte Santorum zijn campagne tijdelijk op omdat Bella opnieuw ziek was geworden.

In zijn tijd als senator voor de staat Pennsylvania (1995-2006) werd hij controversieel om zijn harde afwijzing van homoseksualiteit. Seks tussen homoseksuelen is volgens Santorum „niet gelijkwaardig” aan seks tussen hetero’s, en „ondermijnt Amerikaanse gezinswaarden”.

Zijn harde lijn heeft hem in de Amerikaanse homogemeenschap tot een gehaat symbool van christelijk conservatisme gemaakt. Regelmatig is hij tijdens zijn campagne het doelwit van ‘glitterbommen’ – activisten die glitter over hem uitstrooien.

Nog steeds wordt Santorum achtervolgd door een prijsvraag die homo-activist en columnist Dan Savage jaren geleden uitschreef. Hij vroeg lezers om de achternaam van de senator te herdefiniëren. In een digitaal nep-woordenboek (spreadingsantorum.com) betekent Santorum nu „het schuimige mengsel van glijmiddel en ontlasting dat soms het bijproduct is van anale seks”. Wie Santorum op internet zoekt, komt nog altijd op deze definitie terecht, ondanks pogingen van Santorum om het te laten verwijderen.

Ook in eigen kring roept Santorum door zijn onbuigzame stijl veel weerstand op. Maar voor zijn aanhang bevestigt dat alleen maar het gelijk van hun kandidaat. Het zelfvertrouwen waarmee Santorum de winst gisteren opeiste, tekent het zelfbewustzijn van zijn achterban – en het schisma in zijn partij.

    • Guus Valk