Praten over beschaving, is dat onbeschaafd?

Liever vrijheid, gelijkheid en broederschap dan schending van de vrouwenrechten. Of klinkt dit te veel als Hitler?

Het was niet echt een erg beschaafde vertoning, gistermiddag in de Franse Assemblée Nationale. Parlementsleden en ministers van de meerderheidspartij UMP verlieten tijdens het vragenuurtje woedend en scheldend het halfrond. Ze deden dat uit protest tegen het optreden van het socialistische kamerlid Serge Letchimy uit Martinique, die beweerde dat uitspraken van minister van Binnenlandse Zaken Claude Guéant deden „herinneren aan Europese ideologieën die hebben geleid tot de concentratiekampen, slavernij en uitbuiting via kolonialisme.” Dat ging veel te ver, vond de rechtse meerderheid, die elke mogelijke discussie smoorde door op te stappen.

Guéant, een vertrouweling van president Nicolas Sarkozy, had afgelopen weekeinde op ijskoude toon gezegd dat „niet alle beschavingen gelijkwaardig zijn.” Op radio en tv mocht Guéant vervolgens verduidelijken wat hij bedoelde: hij schat een land dat ‘vrijheid, gelijkheid en broederschap’ in het vaandel draagt hoger in dan een land waar pakweg de vrouwenrechten worden geschonden. Voilà. Na de eerste oprispingen ter linkerzijde kreeg Guéant de steun van Sarkozy, die zijn opmerking over beschavingen „een vanzelfsprekendheid” noemde.

Het was een even bewuste als doorzichtige provocatie van Guéant om de rechterflank van de UMP en kiezers van het rechts-nationalistische Front National te paaien en tegelijkertijd de linkse oppositie de gordijnen in te jagen. Hiermee kon hij de aandacht afleiden van waar het in de campagne voor de presidentsverkiezingen van 22 april echt om gaat: de economische crisis, de daling van de koopkracht, de hoog opgelopen werkloosheid. Op dat vlak schatten de kiezers volgens een peiling de socialistische kandidaat François Hollande hoger in dan Sarkozy, dus de UMP heeft er baat bij het debat af en toe eens te verleggen.

Het is niet de eerste keer dat Guéant de provocatie zoekt. Tegen Le Monde zei hij ooit dat de ‘echte’ Fransen zich vaak niet meer thuis voelen in Frankrijk, zeker in gebieden die overspoeld worden met migranten uit moslimlanden. Ook dat interview zorgde uiteraard voor de nodige deining.

Guéant toont zich als provocateur een waardig opvolger van Brice Hortefeux, die op een partijdag ooit zei dat één Arabier bij de UMP geen probleem was, maar dat het pas een probleem werd als er meerdere zouden zijn. Hortefeux, nu speciaal adviseur van Sarkozy, werd hiervoor veroordeeld wegens racisme.

De UMP eist nu excuses van de Socialistische Partij, die eerder excuses had geëist van Guéant. Hollande weigert die excuses, maar vond het tegelijk een ‘nepdiscussie’. Maar zijn partij liet zich er makkelijk, zelfs gretig, door meeslepen.