Kil, sluw en meedogenloos

Tsaar Poetin, onderwerp van een vierdelige BBC-documentaire .

VPRO Import: Poetin, Rusland en het Westen Ned. 2, 23.50 - 00.50 uur

Nog eens zes jaar Poetin als tsaar van Rusland. Het is een zekerheid die aan het absolute grenst. Over vier weken zijn er presidentsverkiezingen en er moet een wonder gebeuren wil Poetin die niet winnen.

Net zo’n zekerheid is de vracht biografieën en Poetindocumentaires die over de consument wordt gestort in de aanloop daarnaartoe. Maar de BBC-documentaire Poetin, Rusland en het Westen, steekt hier boven uit, dankzij zijn bijzondere beelden en sprekers, en heldere analyse.

In deel 1, De macht grijpen, komen de gebeurtenissen langs die het eerste bewind (2000-2008) van de ex-KGB-agent bepalen. Zoals zijn afrekening met de oligarchen, Ruslands allerrijksten onder wie Michail Chodorkovski, die in de chaotische jaren negentig Ruslands staatsbedrijven zouden hebben geplunderd. De documentaire laat goed zien hoe Poetin snel uitgroeit van schuchtere bureaucraat – door Jeltsin persoonlijk aangesteld als redder van Rusland – tot totalitaire leider.

Met bijzondere beelden en commentaar van sprekers uit de inner circle van het Kremlin (een zeldzaamheid) wordt zijn handelswijze blootgelegd: kil, sluw, meedogenloos en autoritair. Mooi is de eerste keer dat Poetin de oligarchen op het Kremlin ontbiedt. „Jullie hebben gekozen voor het zakenleven. Houd je bij die keuze.” En, zichtbaar genietend: „Jullie hebben dit systeem zelf gecreëerd.” Ofwel: wen er maar aan.

Er volgen nog drie delen.