Ermotti verlegt de strategische koers van UBS

Je kunt je er dezer dagen nooit echt een buil aan vallen als je bij zakenbanken speculeert op teleurstellende cijfers. En zeker niet als de firma in kwestie UBS heet. De nieuwe topman van de Zwitserse bank, Sergio Ermotti, verwacht opnieuw een moeilijk kwartaal op de beurzen. Hij snoeit daarom in bezittingen, personeelsleden en kosten bij de zakenbankdivisie. UBS worstelt met unieke problemen, die door Ermotti graag nog wat steviger worden aangezet dan ze in werkelijkheid zijn. Maar zijn pessimisme voorspelt weinig goeds voor de sector.

De gunstige effecten van de recente liquiditeitsinjectie door de Europese Centrale Bank, en de daarmee samenhangende hausse op de aandelenmarkten, zijn niet aan de Zwitserse bank voorbij gegaan. Maar zij verwacht geen enorme opleving van de winst uit de effectenhandel. De bank verwacht dat institutionele beleggers aan de zijlijn zullen blijven staan en dat rijke cliënten hun aandelen zullen verkopen als de koersen hoog zijn, en hun geld in deposito zullen geven.

Intussen doet Ermotti terecht nóg meer zijn best om UBS de nadruk te laten leggen op zijn private bank. In het laatste kwartaal van 2011 daalde het werknemersbestand van de zakenbankdivisie met 622 personen – een scherpe herziening van de eerdere groeistrategie. Daardoor heeft UBS al meer dan de helft van de beoogde jaarlijkse besparingen van 2 miljard Zwitserse frank weten te verwezenlijken. De verkoop van een Amerikaanse portefeuille met studentenkredieten heeft geholpen de risicogewogen bezittingen bij de divisie terug te dringen van 300 miljard naar 274 miljard Zwitserse frank. Daardoor is de bank nu een aardig eind op weg naar de voor eind 2016 nagestreefde doelstelling van zo'n 150 miljard Zwitserse frank aan risicogewogen bezittingen.

Hoe sneller Ermotti de balans kan laten slinken, des te sneller hij het kernkapitaal van de bank kan versterken. En dat is van cruciaal belang is om rijke cliënten gerust te stellen dat hun geld veilig is bij UBS. De bank heeft op grond van het huidige kapitaalregime al een kernkapitaal van 14,1 procent, en voorspelt vol vertrouwen zijn branchegenoten vóór te zullen blijven als de striktere kapitaalregels ( Basel 3) eenmaal zijn ingevoerd. Maar het zal nog steeds een hele kluif zijn de klanten terug te winnen. De bruto winstmarge – de inkomsten die voortvloeien uit de bezittingen onder beheer – van de divisie voor vermogensbeheer van UBS is in het vierde kwartaal van 2011 met 6 punten gedaald naar 91 basispunten. Dat is ver beneden de beoogde 100 basispunten, terwijl spaarders netto 3,1 miljard frank hebben ingelegd.

UBS heeft meer redenen dan de meeste andere banken om somber te zijn over het zakenbankieren. Het recente verlies van 2 miljard frank door toedoen van een handelaar die zijn boekje te buiten ging, toont aan dat de zakenbank een risico blijft voor de reputatie, zo niet voor het overleven van de bank. Maar de overtuiging die Ermotti aan de dag legt in zijn verwachtingen, wordt ondersteund door zijn krachtige ingrepen.

Menno Grootveld