De videotheek! Wat een succes!

Het aantal videotheken is in zes jaar tijd gehalveerd. Maar Movie Center in Amsterdam krijgt er alleen maar klanten bij.

Ben Piso is de eigenaar van videotheek Movie Center in Amsterdam-Zuid. Terwijl zijn collega’s in de branche in groten getale moeten opgeven, rijdt Piso nog elke middag op zijn scooter naar zijn zaak. Altijd gehuld in een zwart bomberjack, en op koude dagen met een Ajaxsjaal stevig om zijn nek geknoopt.

De videotheek van Piso is niet gelikt, eerder knus. Op de verschillende schappen zijn, naast de bekende titels, Zweedse thrillers te vinden, alle werken van regisseur Terry Gilliam en een heleboel series. Het is een komen en gaan van restauranthouders die even een krant komen lezen, baasjes met honden op zoek naar een koekje, en een buurvrouw die wat lekkers komt brengen.

Op een afgesleten kruk bekijkt Piso op rustige dagen zijn nieuwe aanwinsten op het hangende tv-scherm. Ondertussen heeft hij 80 procent van zijn 12.000 video’s en dvd’s gezien. „Zodra een film me pakt en ik mee ga leven, heb ik een goeie avond. En die bezorg ik anderen ook graag”, vertelt Piso. Daarnaast weet hij wat bij zijn publiek past. „Om daar achter te komen, vraag ik waar iemand zin in heeft en wat voor films ze goed vinden. Door de jaren heen krijg je daar gevoel voor.”

Naar de videotheek om een film te huren, die je binnen een bepaalde tijd weer terug moet brengen. Terwijl je diezelfde film ook vanaf de bank kunt bestellen en bekijken. Mede om die reden zijn er nog slechts vijfhonderd videotheken over. En toch lopen de zaken bij Movie Center meer dan behoorlijk. In augustus alleen al heeft Piso er honderd nieuwe klanten bij gekregen. „Video on Demand doe ik als het laat is en geen zin meer heb om te fietsen, maar je bent zo een uur bezig om iets uit te zoeken”, vertelt een van zijn klanten. „Er is zoveel pulp. Voor een goede film heb ik jou echt nodig.”

De dienst Video on Demand (VOD) – op elk moment films, tv-series en tv-programma’s kunnen kijken – heeft nu zo’n 1,2 miljoen gebruikers in Nederland. Het aanbod zou volgens TNO oudbakken zijn en kijkers gebruiken VOD alleen ‘als er niets beters op tv is’. Toch verwacht marktonderzoeksbureau GfK Retail & Technology dat Nederlanders dit jaar meer films via VOD kijken dan dat ze films op dvd of Blu-Ray zullen kopen. Momenteel worden er zelfs plannen ontwikkeld om nieuwe filmreleases twee maanden eerder op VOD te laten verschijnen dan in de videotheken.

Veel drukker maken ondernemers van entertainmentspeciaalzaken, zoals ze sjiek heten, zich over piraterij. Nog steeds is downloaden in Nederland niet illegaal, mits er geen gebruik gemaakt wordt van een peer-to-peerprogramma (delen van bestanden tijdens het downloaden). Hoewel er nog geen exacte cijfers bestaan voor films loopt de verkoop van muziek met 20 procent terug. Dit percentage wordt hoger geschat bij films, omdat deze vaak maar eenmalig worden bekeken. Veel consumenten vinden het daarom niet de moeite om de dvd aan te schaffen.

In Nijmegen zijn nog slechts twee videotheken. Om de drastische daling aan te geven: een jaar of tien geleden waren dit er nog zeven. Eén van deze twee zaken is de Cinematheek van Chris Abbenhuis, die net als Piso zijn zaak runt met veel liefde voor film. Geen grote marketingstunt dus, maar gewoon betrokken eigenaren. Zijn videotheek vaart er wel bij. En al is er de laatste maanden een lichte omzetdaling te zien in de Cinematheek, vergeleken met andere videotheken valt het reuze mee. „Iemand die op zoek is naar films over een bepaald onderwerp loopt bij ons de deur uit met een stapel. Op internet zou diegene daar misschien vijf dagen voor nodig hebben gehad”, vertelt Abbenhuis.

Beiden hebben een enorme kennis en een enorm filmaanbod. Op de 300 vierkante meter van de Cinematheek zijn 14.000 titels te vinden. Naast de grote commerciële films weten de twee met hun originele collectie de artistieke filmliefhebber naar zich toe te trekken. De best verhuurde titels in Nijmegen zijn: Amélie, Festen en Magnolia, dat volgens Abbenhuis iets zegt over het soort klanten dat zijn winkel trekt. Het enige wat Piso nog kan toevoegen om het succes van zijn zaak te verklaren, is dat hij gelegen is in een buurt vol met deze artistiekelingen en studenten.

Abbenhuis gaat er vanuit dat speciale, eigenzinnige videotheken altijd wel zullen blijven bestaan. Ook Piso maakt zich tot nu toe niet ongerust. „Ik werk met een goede formule die bekend is onder een grote groep Nederlanders. We zijn al jaren geleden begonnen met het inkopen van films, dat kun je niet evenaren. Nergens anders zou je nu films kunnen vinden van regisseur Alejandro Jodorowsky.”

In Achter de getallen belicht nrc.next mensen die schuilgaan achter statistische cijfers.

    • Robin Masereeuw