Conflict bij TNT wordt moddergevecht

TNT Express is verwikkeld in een machtsstrijd met de activistische aandeelhouder Jana. De ruzie over de slechte prestaties van het koeriersbedrijf spitst zich nu toe op de poppetjes.

De machtsstrijd tussen TNT Express en zijn Amerikaanse aandeelhouder Jana Partners leek deze week nog het meest op een schiettent op de kermis. Beide partijen willen op de aankomende aandeelhoudersvergadering nieuwe commissarissen benoemen. Maar beide partijen vinden elkaars kandidaat volkomen ongeschikt.

Jana begon met het prijsschieten. Zes weken geleden vroeg het Amerikaanse beleggingsfonds president-commissaris Antony Burgmans om de benoeming van drie nieuwe commissarissen bij de top van TNT Express. Volgens Jana zijn de slechte prestaties van TNT Express te wijten aan het falen van de leiding van het Nederlandse koeriersdienst. Al eerder eiste Jana daarom het vertrek van bestuursvoorzitter Marie-Christine Lombard.

Burgmans deed er zes weken over om te reageren. Afgelopen afgelopen maandag kondigde TNT Express in een persbericht opeens de voordracht van twee nieuwe commissarissen aan. Maar de kandidaten van Jana werden door TNT afgeschoten. De Amerikaanse durfkapitalisten hadden drie Amerikaanse bestuurders een vergoeding van 20.000 euro betaald als ‘onkostenvergoeding’ voor hun kandidatuur. Volgens TNT voldeden de kandidaten daarmee niet aan de eisen van „onafhankelijkheid”. TNT stelde dus zijn eigen kandidaat-commissarissen voor: Marcel Smits, bestuursvoorzitter van Sara Lee, en Sjoerd van Keulen, de voormalige topman van SNS Reaal.

Het antwoord van Jana liet niet lang op zich wachten. Nog dezelfde dag bracht het beleggingsfonds de brief naar buiten die Jana-baas Barry Rosenstein aan TNT had gestuurd. Het is wat je noemt een ‘brief op poten’. Rosenstein spreekt van een „verbijsterend (...) gebrek aan goed vertrouwen en redelijkheid” van de kant van de raad van commissarissen (rvc) van TNT. Vervolgens richt Rosenstein zijn vizier op de twee Nederlandse kandidaten van TNT. Volgens Rosenstein heeft het bedrijf „kandidaten geselecteerd zonder relevante ervaring in transport, terwijl er al een groot gebrek is aan dergelijke ervaring in de raad van commissarissen.”

Jana heeft nog meer kritiek op de voordracht van TNT. Marcel Smits heeft nog gewerkt onder president-commissaris Burgmans, toen die nog bestuursvoorzitter was van levensmiddelenconcern Unilever. Met president-commissaris Burgmans en met commissaris Tex Gunning kent de rvc van TNT nu al twee oud-Unilevermannen. „We zijn er vast van overtuigd dat de rvc van TNT Express geen drie functionarissen uit dezelfde Unilever-tijd nodig heeft”, schrijft Rosenstein, „zeker als de slechte prestaties van dat bedrijf onder Burgmans leiding, en de omstandigheden rond zijn vertrek in ogenschouw worden genomen.” Burgmans ruimde in 2007 definitief het veld bij Unilever, nadat hij al eerder de dagelijkse leiding had moeten afstaan.

Onder dit Amerikaanse spervuur krabbelde TNT enigszins terug. Gisteravond meldde persbureau Dow Jones dat het Nederlandse bedrijf instemt met de voordracht van de kandidaten van Jana – inmiddels teruggebracht tot twee – voor de algemene aandeelhoudersvergadering van 11 april. In juridisch opzicht kan TNT ook moeilijk anders: Jana bezit samen met het Canadese pensioenfonds Aimco ruim 5 procent van de aandelen van TNT Express, en heeft als zodanig het recht kandidaat-bestuurders voor te dragen. Maar president-commissaris Burgmans trekt de eigen kandidaten niet terug. Op dit moment telt de rvc van TNT zes commissarissen. Formeel is er geen bezwaar tegen een uitbreiding met vier nieuwe bestuurders. Maar een dergelijk scenario zou de krachtsverhoudingen binnen de raad niet fundamenteel wijzigen. De kans dat Jana akkoord gaat, is daarom klein.

Ondertussen is het de vraag wat de grootste aandeelhouder van TNT gaat doen. PostNL heeft aan de boedelscheiding met TNT Express bijna eenderde van de aandelen van het koeriersbedrijf overgehouden. Het heeft daardoor nog meer te lijden van de slechte resultaten van TNT dan Jana. Sinds de splitsing is de beurskoers van TNT volledig in elkaar gezakt. Daarmee komt ook de financiële gezondheid van TNT in gevaar. „Met een belang van ongeveer 30 procent in het bedrijf raakt het wel en wee van TNT ons direct”, schrijft PostNL-baas Harry Koorstra in een uitgelekte column voor het personeelsblad. „Een maximale waarde van ons Express-aandeel”, is daarom van levensbelang.

Een overname van TNT zou PostNL goed uitkomen. En velen vrezen dat dat precies is waar Jana op uit is. Maar voorzitter Rosenstein onkent expliciet uit te zijn op het „opknippen” van TNT. „Zulke beweringen zijn volstrekt uit de lucht gegrepen.”

    • Steven Derix