'Wow, nog een cadeau', straalt de museumdirecteur

De BankGiro Loterij maakte gisteren tijdens het jaarlijkse Goed Geld Gala bekend naar welke culturele instellingen de te verdelen 64 miljoen ging. Vreugdekreten en lachende gezichten.

Foto: Roy Beusker

„Als uw naam wordt genoemd, mag u gerust op de stoelen gaan staan”, kregen de verzamelde museumdirecteuren te horen voordat de grote gouden cheques werden uitgedeeld. Op de stoelen staan deden ze nog net niet. Maar er klonken wel vreugdekreten in de pas gerenoveerde hal van het Rijksmuseum en glunderende directeuren vlogen hun medewerkers om de hals, zodra de naam van hun museum viel.

Tijdens het jaarlijkse Goed Geld Gala deelde de BankGiro Loterij gisteravond 64 miljoen uit aan de wereld van cultuur en cultureel erfgoed – 4 miljoen meer dan vorig jaar. Veel musea wisten al dat ze een bedrag zouden krijgen, dat varieert tussen de 200.000 en 3 miljoen euro per jaar. Bij die vaste ‘beneficiënten’ horen sinds gisteren ook wetenschapsmuseum Nemo in Amsterdam, dat 200.000 euro krijgt, en de Hermitage Amsterdam, dat de komende vijf jaar 300.000 euro ontvangt.

Maar het spannendste deel van de avond, die bij elkaar werd gepraat door ex-politicus thans presentator Paul Rosenmöller, werd voor het laatst bewaard. Er was nog 11 miljoen loterijgeld te verdelen onder de museumdirecteuren, die daarvoor speciale projecten hadden ingediend. Het grootste poppenhuis van Nederland, bijvoorbeeld, een voorstel van Het Drents Museum. Of een regionale kunsttalentenjacht, idee van Het Fries Museum. Of een jaarlijkse Fotoweek analoog aan de Boekenweek, een voorstel van Het Amsterdamse fotomuseum Foam en het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam – die wisten dat ze extra kans maakten omdat het een samenwerking is. En nog een dertigtal projecten die lang niet allemaal beloond zouden kunnen worden.

Wie niets extra’s kreeg hield zich stil, de gelukkigen gingen uit hun dak. Stralend nam Emily Ansenk, directeur van de Rotterdamse Kunsthal, de cheque in ontvangst van bijna 500.000 euro, die haar in staat stelt MaakMee te organiseren: een wedstrijd tussen drie tentoonstellingen, waarbij het publiek mag kiezen welke doorgaat. Fotomuseum-directeuren Ruud Visschedijk (Rotterdam) en Marloes Krijnen (Amsterdam) vielen elkaar in de armen toen ze hoorden dat ze geld kregen voor de Fotoweek. In september volgend jaar moet de eerste editie plaatshebben, met een Avond van de Fotografie, tentoonstellingen, drie Fotografen des Vaderlands en een Fotoweekgeschenk. Het thema is ‘Kijk! Mijn Familie’. „Dit project zou niet mogelijk zijn zonder het geld van de BankGiro Loterij”, zegt Visschedijk vlak voor hij met zijn cheque op de foto gaat. „Zeker niet omdat het rijk en de gemeente zo hard bezuinigen.”

De opbrengst van de BankGiro Loterij, die verplicht is ten minste de helft te besteden aan een goed doel, steeg in 2011 naar ruim 128 miljoen euro, het hoogste bedrag tot nu toe. De 64 miljoen gaat naar in totaal 58 organisaties, veelal musea. Komend jaar kunnen deelnemers aan de loterij voor het eerst zelf aangeven voor welk doel ze willen spelen, maakte de baas van de loterij, Boudewijn Poelmann bekend. Musea kunnen dan hun bezoekers oproepen loten te kopen en daarbij voor hen te kiezen.

Gastheer Wim Pijbes twitterde nog voordat het gala was begonnen ‘Vandaag maakt de BankGiro Loterij Nederland blij met grote bijdragen aan restauraties, aankopen en culturele pracht projecten!’ Hij kreeg naast de jaarlijkse bijdrage van zo’n 3 miljoen nog een extra bijdrage van 1.500.000 euro om in de tuinen rond het museum vijf jaar lang elke zomer een vrij toegankelijke beeldententoonstelling te programmeren. Hij maakte gisteren bekend dat hij met dit bedrag en de 2 miljoen die een anonieme particulier heeft geschonken de tuinen aan de Stadhouderskade en Museumplein kan herinrichten met onder meer een fontein, een klimrek van Aldo van Eyck en een kas met ‘vergeten groenten’.

Daarbovenop kreeg het Rijksmuseum nóg een gift. Gedurende een maand voor de heropening volgend jaar betaalt de loterij de vertoning van een reclamespotje via nationale televisie, waarschijnlijk de Ster. „Wow, nog een cadeau”, zei directeur Pijbes. „We zijn goed bedeeld.”

Musea, kastelen en monumenten waren de grote winnaars van het loterijgeld gisteravond. Maar er was ook nog geld voor de podiumkunsten, die hard worden geraakt door de bezuinigingen van de overheid. Het Prins Bernhard Cultuurfonds kreeg 500.000 euro, die het mag verdelen over vijf zomerfestivals: Noorderzon in Groningen, Oerol op Terschelling, Theaterfestival Boulevard in Den Bosch, Zeeland Nazomerfestival in Middelburg en het Nederlands Theater Festival in Amsterdam. Wie hoeveel krijgt, is nog niet bekend.

    • Birgit Donker