Rechter kan straks vóór vonnis in actie komen

Rechters mogen verdachten straks vóór het vonnis maatregelen opleggen, zoals een gebiedsverbod. Dat schrijven minister Opstelten van Veiligheid en staatssecretaris Teeven van Justitie later vanmiddag in een brief aan de Tweede Kamer, meldt NRC Handelsblad.

Rechters kunnen bepalen dat een verdachte verplichte begeleiding of zorg krijgt, of hem een gebiedsverbod opleggen. Met deze mogelijkheid willen Opstelten en Teeven recidive voorkomen en slachtoffers beter beschermen.

Maatregelen voor lichte misdrijven

De maatregelen kunnen worden opgelegd aan verdachten die relatief lichte misdrijven hebben gepleegd, zoals diefstal of bedreiging. Voor zulke delicten is het niet mogelijk verdachten in voorlopige hechtenis te nemen. Dat kan pas als iemand wordt verdacht van een delict waarop een celstraf van vier jaar of meer staat. Het ontbreken van bindende voorwaarden kan als “gemis worden ervaren”, schrijven Opstelten en Teeven, vooral bij de aanpak van criminele jeugdgroepen en overlastbezorgers in woonwijken.

Het ministerie heeft laten onderzoeken hoe de plannen zich verhouden tot de internationale mensenrechten. In het algemeen zouden de voorstellen niet in strijd zijn met het Europees verdrag inzake de rechten van de mens (EVRM), is de conclusie. Het gaat niet om strafmaatregelen en de verdachte wordt dus niet als schuldige behandeld. Maar, waarschuwen de onderzoekers, hier bestaat nog weinig jurisprudentie over:

“Voor zover er al zaken en uitspraken zijn, leveren deze geen totaalbeeld op.”

‘Snellere effectievere reactie op strafbaar feit’

In andere landen, waaronder Noorwegen en Duitsland, hebben rechters al de mogelijkheid verdachten dit soort maatregelen op te leggen. Volgens Opstelten en Teeven moet dit “een snellere en effectievere reactie op een strafbaar feit mogelijk maken”, en “de slagvaardigheid van het strafrecht vergroten”.

Opstelten en Teeven willen bovendien dat rechters voortaan een algemene vrijheidsbeperkende maatregel als zelfstandige straf kunnen opleggen. Ze moeten bijvoorbeeld een reisverbod naar een bepaald land voor een aantal jaar kunnen instellen, bij een veroordeling voor strafbare feiten die met kindersekstoerisme of drugstoerisme te maken hadden.

    • Annemarie Kas