Het einde van de Nederlandse auto-industrie

Mitsubishi stopt met de productie van auto’s in Limburg. Met de sluiting van NedCar verdwijnen zeker 1.500 banen.

NOVUM27:MEDEWERKERS BLOKKEREN TOEGANGSWEGEN NEDCAR:BORN;06FEB2012-BORN- Medewerkers van NedCar hebben met productie auto's de toegangswegen naar het bedrijf geblokkeerd en de sleutels meegenomen uit protest tegen de voorgenomen sluiting van de fabriek door Mitsubishi hedenmorgen. Novum/ez/str.Etienne Zegers Novum ETIENNE ZEGERS

Born/Rotterdam. NedCar-directeur Joost Govaarts kon gisteren niet met zijn eigen auto naar huis. Vier gloednieuwe Mitsubishi Outlanders blokkeren sinds gistermorgen de toegang tot de fabriek in het Limburgse Born. Stickers op de ruiten laten zien voor welke landen de voertuigen bestemd zijn: Oostenrijk, Tsjechië, Bulgarije en Roemenië.

Daar zullen ze voorlopig niet aankomen. Boze werknemers hebben ze niet alleen strategisch achter de slagbomen gezet. Ze namen ook de sleutels mee naar huis, overigens van meer auto’s dan deze vier Outlanders.

Op het terrein en in de fabriek van NedCar hangt een onwezenlijke sfeer. Het is de onheilspellende stilte na de harde boodschap dat de Mitsubishi Motor Cooperation niet verder wil met haar dochter in Nederland. Werknemers zijn naar huis gestuurd om de klap rustig te verwerken. Komende vrijdag wil het bedrijf de productie weer opstarten, al weet ook Govaarts niet hoe groot de bereidheid dan zal zijn. Acties dreigen.

Dat de teleurstelling in Limburg zo groot is, heeft ook te maken met het voorafgaande. Tot en met vorige week overlegden de Japanners over een variant waarbij ook na 31 december 2012 in Born zo’n 25.000 Outlanders per jaar zouden worden geproduceerd. De ene helft van het personeel kon op die manier aan het werk blijven, de andere helft zou elders gedetacheerd worden. Op deze wijze zou tijd gewonnen worden en konden belangstellenden, bijvoorbeeld autoproducenten uit China, de tijd nemen om plannen te ontwikkelen voor productie in Limburg.

De Japanse Mitsubishi-directeur Hiroshi Harunari van Buitenlandse Productie kwam gisterochtend echter met slecht nieuws bij minister Maxime Verhagen (Economische Zaken, CDA). Mitsubishi stopt voor het einde van dit jaar met de productie van auto’s in Born. Daarmee raken de 1.500 werknemers van NedCar, de grootste autofabrikant van Nederland, hun werk kwijt. Waarschijnlijk gaan bij toeleveringsbedrijven nog eens evenveel banen verloren.

Harunari hield in het gesprek met Verhagen nog één overlevingsscenario voor NedCar overeind. De assemblagefabriek is te koop voor het symbolische bedrag van 1 euro. Maar dan moet de eventuele overnamekandidaat wel bereid zijn om de kosten voor het afvloeien van overtollig personeel voor zijn rekening nemen.

Praktisch gesproken zijn daarmee de kansen op een overname tot een minimum gereduceerd. Bij NedCar in Born kunnen ongeveer 100.000 auto’s per jaar worden geproduceerd, maar die capaciteit werd de afgelopen jaren nauwelijks benut. Nu Mitsubi-shi zich definitief terugtrekt uit Nederland, is de kans dat een andere autofabrikant die productielijnen van NedCar rendabel kan overnemen, uitermate klein. De kans wordt iets groter als een gegadigde extra haast wil maken om naar Limburg te komen en als Mitsubishi wil meewerken aan een klein uitstel van executie.

Mitsubishi voerde gisteren het „nadelige klimaat” op de Europese automarkt aan als reden om NedCar te sluiten. Verhagen bevestigde dat in een eerste reactie: in Europa produceert de auto-industrie volgens hem 6 procent meer auto’s dan er verkocht worden.

Toch sloot Verhagen een doorstart van NedCar nog niet helemaal uit. Sinds 2010 werkt Economische Zaken samen met bonden en de directie van NedCar aan scenario’s waarbij de fabriek kan overleven door een deel van de productiecapaciteit te delen met andere autofabrikanten. Eind vorig jaar circuleerden namen van andere Japanse autofabrikanten en ook die van het Duitse BMW. In december liet Mitsubishi, tot woede van de bonden, al weten dat een besluit over de toekomst van NedCar zou worden genomen onafhankelijk van overlevingsscenario’s waar derde partijen bij betrokken zijn.

Die scenario’s zijn volgens minister Verhagen nog niet helemaal van tafel. Mitsubishi moet waarschijnlijk opdraaien voor de kosten van een massaontslag bij beëindiging van de bedrijfsactiviteiten. De kosten van een sociaal plan voor de 1.500 werknemers lopen in de honderden miljoenen euro’s.

Overigens worden complicaties bij overname, zoals bij Saab, niet verwacht op het ministerie. Daar lag vooral de Amerikaanse autoproducent General Motors dwars vanwege de overdracht van patenten die met zo’n overname gemoeid zijn. Dat is bij NedCar niet het geval, omdat het daar uitsluitend om een assemblagefabriek gaat en er geen eigen productontwikkeling mee gemoeid is.

De autofabriek in Born was een belangrijk werkgelegenheidsproject voor de regio, na sluiting van de mijnen in de jaren zestig en zeventig van de vorige eeuw. Sluiting van NedCar komt op een moment dat de werkloosheid in Limburg met 6,8 procent voor Nederlandse begrippen relatief hoog is. Het gemiddelde voor het hele land is 5,8 procent. Bovendien is er nauwelijks geld voor nieuwe werkgelegenheidsprojecten en wordt er bij de uitkeringsinstantie UWV fors bezuinigd op budgetten voor bij-, her- en omscholing.

    • Jos Verlaan
    • Paul van der Steen