Glencore en Xstrata in megafusie

Grondstoffenhandelaar Glencore en mijnbouwer Xstrata worden na jaren van onderhandelingen het op drie na grootste mijnbouwbedrijf ter wereld, klaar voor verdere overnames.

De grootste overname in de mijnbouwsector ooit levert een monsterbedrijf op met een marktwaarde van 90 miljard dollar. Het Zwitserse Glencore, de grootste grondstoffenhandelaar ter wereld, betaalt 62 miljard dollar voor het eveneens in Zwitserland gevestigde Xstrata. Het nieuwe Glencore Xstrata International is „een fusie van gelijken”, aldus de bedrijven in een vandaag uitgebrachte gezamenlijke verklaring.

Glencore (omzet vorig jaar 186,2 miljard dollar, operationele winst 6,5 miljard) produceert en verhandelt metalen, olie, gas en landbouwgrondstoffen als tarwe en katoen. Xstrata (omzet vorig jaar 33,9 miljard dollar, operationele winst 11,7 miljard) is groot als delver van koper, steenkool en zink. Door het samengaan ontstaat de op drie na grootste mijnbouwer ter wereld (in marktwaarde), na BHP Biliton, Rio Tinto en Vale. Het wordt de grootste producent van zink, lood en steenkool voor energie-opwekking. Volgens de eigen verklaring is het nieuwe bedrijf goed gepositioneerd in de nieuwe mijnbouwgebieden van de wereld: de Afrikaanse copperbelt in Congo en Zambia, Kazachstan en Zuid-Amerika.

De fusie is het resultaat van jarenlange gesprekken tussen de twee Zuid-Afrikaanse bestuursvoorzitters, Ivan Glasenberg (Glencore) en Mick Davis (Xstrata). Zij kennen elkaar van de Witwatersrand Universiteit in Johannesburg, waar Davis docent accountancy was en Glasenberg student. Enkele jaren geleden maakten ze samen een trektocht door de Himalaya, waaraan het fusieplan de codenaam Everest overhield. Tijdens een diner in Londen, afgelopen december, werden de plannen concreet.

Glencore bezit al 34 procent van de aandelen van Xstrata en betaalt de andere aandeelhouders nu 2,8 nieuwe Glencore-aandelen voor elk aandeel Xstrata dat zij bezitten. Het betekent een premie van 15,2 procent bovenop de Xstrata-slotkoers van afgelopen woensdag, voordat bekend werd dat een fusie ophanden was. Dat is meer dan verwacht. De Xstrata-aandeelhouders worden voor 45 procent eigenaar van het nieuwe concern. Davis treedt aan als bestuursvoorzitter, Glasenberg als vicebestuursvoorzitter en president.

Glencore Xstrata International wordt meer dan een enorme mijnbouwer. Dagblad The Australian sprak over een bedrijf dat „alle basisvoorzieningen van het moderne leven aanbiedt, van de maïs op je bord tot het bestek waarmee je het eet.” Bij elkaar hebben de twee bedrijven activiteiten in 33 landen.

En zelfs daar houdt het niet op. Volgens Davis en Glasenberg lanceren zij een nieuw business model: ze willen meer stappen gaan beheersen in de grondstoffenproductieketen. Het aanbod van grondstoffen komt niet alleen meer uit de traditionele mijnbouwgebieden en de concurrentie van nieuwe marktpartijen groeit. Tegelijkertijd komt ook de vraag steeds meer uit opkomende economieën. Alles bij elkaar wordt de productieketen langer en ingewikkelder. Glencore Xstrata International kan volgens de twee topmannen slagvaardig deelnemen aan elke stap in die keten.

Naar verwachting levert de fusie in het eerste jaar een kostenbesparing van 500 miljoen dollar op, vooral op het gebied van marketing. Volgens waarnemers zorgt de fusie ook voor extra slagkracht voor overnames van concurrenten. De twee topmannen zouden hun oog al hebben laten vallen op Anglo American.

    • Hanneke Chin-A-Fo