Winter en dus staat de trein stil

Het goede nieuws: het treinverkeer verliep vanochtend tamelijk normaal, zonder grote verstoringen. Nou ja, normaal, veel intercity’s waren uit de dienstregeling geschrapt of reden volgens een beperkt schema en reizigers arriveerden later op hun plaats van bestemming dan ze mochten verwachten. Tenzij ze het advies hadden gevolgd om de spits te vermijden en dus maar later of niet op hun werk verschenen.

Het slechte nieuws was de onwaarschijnlijke warboel die zich voordeed op en rond het spoor. Met als dieptepunt de massa’s vrijdag op de centrale stations van Amsterdam en Utrecht, die meestal geen kant op konden en geen idee hadden hoelang ze nog vergeefs moesten wachten.

Het is winter en de gebruikelijke taferelen bij de spoorwegen doen zich weer voor. Op zulke momenten lijkt voor NS en ProRail de frustrerende en hilarische mededeling op te gaan die vele ict-gebruikers zo goed kennen: door een probleem werkt de probleemoplosser niet.

Minister Schultz van Haegen (Infrastructuur, VVD) had nog wel zo hoopvol geleken, toen ze de Tweede Kamer liet weten dat NS en ProRail voor de herfst en winter maatregelen hadden getroffen om grote verstoringen zoveel mogelijk te voorkomen en sneller te verhelpen. Dat deed ze in een brief van 4 oktober, na een evaluatie waarom het in de vorige winter weer was misgegaan op het spoor.

De minister zorgde toen al voor een disclaimer: „De natuur is grillig en het spoor is een kwetsbaar systeem”, schreef ze. „Storingen kunnen zich altijd voordoen bij trein, weg en luchtvaart, zeker bij extreem weer of een combinatie van calamiteiten.” Dat is waar, al is het moeilijk te begrijpen waarom de sneeuwval van vrijdag, die ruim op tijd was aangekondigd, toch tot zo’n chaos leidde. Het kan dus geen kwaad dat de minister raad vraagt aan Zwitserse experts, zoals ze aankondigde. Al is het haast niet voor te stellen dat de spoorbedrijven dat niet allang zelf hebben gedaan. Met de kanttekening overigens dat het drukbereden Nederlandse spoorwegnet andere voorzieningen vergt dan het vaker besneeuwde Alpenland.

Tot de maatregelen die NS en ProRail vorig jaar aankondigden, behoren de nu toegepaste beperkingen van de dienstregeling. Daar is op het intensief gebruikte en deels verouderde spoorwegnet vermoedelijk geen ontkomen aan als bovenleidingen stukgaan en ijsblokken wissels blokkeren. Tot op zekere hoogte moet de treinpassagier dus voorlopig maar leren leven met mobiliteitsbeperkingen bij winters weer.

Des te teleurstellender dat de informatievoorziening aan de reizigers aanvankelijk weer zo onbeholpen verliep. Terwijl NS die taak vorig najaar notabene, met reden, heeft overgenomen van ProRail. Verder blijft het een permanente, politieke vraag hoe (in)effectief de afsplitsing van netbeheerder ProRail van vervoerder NS is geweest en nog altijd is.