Vergeef de NS alle ellende

Natuurlijk kunnen NS en ProRail investeren in een vlekkeloos spoorwegnetwerk. Maar dan worden de kaartjes duurder, en klagen de mensen evengoed.

Dat de geschiedenis zich herhaalt blijkt maar weer bij de eerste vlok sneeuw. Vorig jaar was ik een van de vele reizigers die strandden op Utrecht Centraal. Ook afgelopen zaterdag stond ik daar weer net als velen met een telefoon aan het oor te staren naar de grote bord in de centrale vertrekhal, waarop vertrekkende treintijden schitterden door afwezigheid en luidruchtig bellende medepassagiers de mond werd gesnoerd als er zo nu en dan een omroepbericht door de hal schalde. Vorig jaar zou er verbetering komen. Die verbetering bleef uit. En ik moet toegegeven dat ook ik dit weekend cynisch de NS verweet dat ze meteen op hun gat liggen als er één vlokje sneeuw valt.

Maar ik zou graag de kanttekening willen plaatsen dat als het dan fout gaat, ze er wel alles aan doen om het goed te maken met hun reizigers. Naast de welkome gratis koffie en thee die wordt verstrekt op het station, mogen we die gratis versnapering ook met ons tweedeklaskaartje opdrinken in de eersteklascoupé. Machinisten werken over, omdat hun collega die de trein over zou nemen vast staat in het verkeer. „Iedereen werkt wel eens over”, is de reizigersreactie daarop. Klopt! Maar ze hoeven het niet doen en doen het wel. Dat is netjes. Bovendien maakt de NS de treinen die rijden langer dan officieel mogelijk, wat leidde tot de, tot de verbeelding sprekende, waarschuwing dat men bij het uitstappen op moest passen omdat de trein te lang was voor het perron en passagiers mogelijk in het luchtledige zouden stappen. Het zijn kleine dingen, maar ze doen het wel!

Daarnaast heb ik de afgelopen dagen ook weer talloze malen het verwijt gehoord: „Waarom kunnen de treinen in Scandinavië, of Polen, of Rusland, of Zwitserland wel op tijd rijden?”

Ten eerste, Nederland is een druk bevolkt land en naast de spoorwegen ligt ook het autoverkeer plat bij één vlok sneeuw. Het zijn dus niet alleen de NS en ProRail die niet bestand zijn tegen sneeuw. De oorzaak is simpelweg onze bevolkingsdichtheid. Ten tweede is het spoorwegnetwerk in Nederland het drukst bezette en een van de veiligste van Europa. De hoeveelheid te vervoeren passagiers en het streven naar veiligheid gaan soms ten koste van de stiptheid. In Scandinavië zijn er minder problemen met de treinen, maar de Scandinavische landen hebben beduidend minder gereden kilometers per kilometer spoor, waardoor de veiligheid gemakkelijker te waarborgen is dan op ons drukke spoorwegnet. Willen we de stiptheid waarborgen ten koste van veiligheid? Zoals in Polen en Roemenië, waar het aantal spoorwegongelukken, respectievelijk 308 en 208, het hoogste was van de EU in 2008? Kennelijk rijden de treinen daar wel en op tijd, maar om die stiptheid te bekopen met een paar honderd mensenlevens lijkt me geen optie. En de Zwitserse spoorwegorganisatie, wier netwerk qua veiligheid vergelijkbaar is met het onze maar het qua dichtheid nog steeds niet haalt, heeft diep in de buidel getast om alle voorzieningen te kunnen bekostigen. Dat zou misschien nog wel de beste oplossing zijn, maar probeer als NS maar eens grof te investeren en als gevolg daarvan aan te komen met prijsverhogingen van treinkaartjes. Ook dan klagen we steen en been.

Dus laten we realistisch en een beetje vergevingsgezind blijven. Als er sneeuw valt, vallen er treinen uit. Een gewaarschuwd mens, die niet meer voor zijn treinkaartje wenst te betalen dan hij nu al doet, telt voor twee, dus vertrekken we de volgende keer een uurtje eerder.

Eva Albers studeert cognitive neuroscience aan de Universiteit van Amsterdam en is fervent treinreiziger

    • Eva Albers