Uit naam van Europa op campagne voor Sarkozy

Dat kan ik er niet ook nog bij hebben, moet Angela Merkel hebben gedacht. Met de socialist François Hollande als president van Frankrijk loopt de eurocrisis pas echt uit de hand. En dus besloot de Duitse kanselier zich in de Franse presidentsverkiezingen te mengen.

Dat gaat ver. Zeker nu Duitsland en Merkel toch al het verwijt krijgen dat ze hun wil te veel opleggen aan andere landen in Europa.

Vanavond geeft Merkel samen met Sarkozy een tv-interview, de komende weken zal ze deelnemen aan een paar evenementen van zijn campagne. De Franse president heeft zich nog niet eens officieel kandidaat gesteld. Maar Europa heeft hem nodig, vindt Merkel.

Het komt vaker voor dat een politicus een helpende hand krijgt van een politiek verwant staatshoofd of regeringsleider uit een ander land.

Kort voor de Duitse verkiezingen in 2002 mocht de christen-democratische kandidaat voor het kanselierschap, Edmund Stoiber, op het Elysée langskomen om van president Chirac een hoge onderscheiding in ontvangst te nemen. Tot grote ergernis van zijn tegenstander, de zittende kanselier Gerhard Schröder, voor wie die eer niet was weggelegd.

Maar de Franse steun heeft Stoiber niet veel geholpen: Schröder werd herkozen. De Frans-Duitse betrekkingen hebben onder het incident niet merkbaar geleden.

In Frankrijk is tot nu niet erg fel op de inmenging van Merkel gereageerd. Hollande’s campagneleider noemde het wel „merkwaardig” dat Merkel nu in feite de kandidatuur van Sarkozy officieel heeft gemaakt. Maar hij zei ook dat haar bemoeienis „geen drama” is. Hollande zelf is nog steeds van plan Berlijn te kiezen als bestemming van zijn eerste buitenlandse reis als president.

De voorzitter van het Europees Parlement, de Duitser Martin Schulz, verwelkomde de inzet van Merkel voor Sarkozy. Schulz is geen partijgenoot van Merkel (hij is lid van de SPD), maar hij vindt haar rol in de Franse campagne „een echte stap op weg naar een Europese binnenlandse politiek”. Kortom: een uitnodiging tot meer grensoverschrijdende campagnes. Komt Merkel straks ook het CDA even uit de modder trekken?

Daar hoeven de Nederlandse christen-democraten niet op te rekenen. Merkel begeeft zich niet in het Franse verkiezingsgewoel als politieke vriendendienst. Haar partij en die van Sarkozy horen wel allebei tot de Europese Volkspartij (EVP), maar Merkel stapt vooral in de Franse campagne uit vrees dat een regering van Hollande fataal is voor de Frans-Duitse samenwerking in de huidige crisis. En dat is begrijpelijk.

„Een overwinning van de socialist Hollande zal het veel moeilijker maken ons plan van een Europese stabiliteitsunie te verwezenlijken”, zei haar vertrouweling Hermann Gröhe gisteren in de Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung. Het weekblad Die Zeit plaatste vorige week een groot artikel over Hollande onder de kop: Gevaar voor Europa. Niet alleen wil Hollande opnieuw gaan onderhandelen over het in december overeengekomen verdrag dat de euro moet redden. Hij wil ook de verhoging van de pensioenleeftijd naar 62 jaar terugdraaien, en hij voelt in het algemeen weinig voor bezuinigen. De financiële wereld, die voor een herstel hoe dan ook nodig is, noemt hij „mijn echte tegenstander”.

Maar hoe begrijpelijk Merkels vrees voor Hollande ook mag zijn, met haar inmenging riskeert ze de gevoeligheden over Duitse dominantie in Europa nog te vergroten. En ze ondergraaft de geloofwaardigheid van de Franse verkiezingen, in een tijd waarin het democratisch model toch al onder druk staat – mede onder Duitse druk zijn in Griekenland en Italië tijdelijke regeringen aangetreden onder leiding van niet gekozen politici.

De hulp van Merkel kan de Fransen gaan irriteren en zo tegen Sarkozy werken. Maar mocht hij in mei toch worden herkozen, dan zal hij de president zijn die zonder hulp uit het buitenland niet kon winnen.

Juurd Eijsvoogel