Met kusjes uit Darfur

Amani kostte haar man, president Déby, 26 miljoen dollar. Foto’s AFP/Reuters

Een foto waarop de hoogste vertegenwoordiger van de Verenigde Naties in Darfur vrolijk staat te lachen met de Soedanese president Omar Hassan al-Bashir, verdacht van genocide in Darfur, heeft de aandacht gevestigd op het jongste huwelijk van de Tsjadische president Idriss Déby. De gelegenheid was de trouwreceptie.

Voorzover bekend had Déby (60) al vier vrouwen (en een stuk of tien kinderen) maar hoe dan ook is hij op 20 januari in Khartoum nog eens getrouwd, met de ruim dertig jaar jongere Amani Musa Hilal uit Soedan.

Amani is niet zomaar een Soedanese jonge vrouw. Ze is de dochter van Musa Hilal, leider van de beruchte Janjaweed, de Arabische militie die samen met het Soedanese regeringsleger volgens de aanklager van het Internationaal Strafhof in Den Haag in opdracht van Bashir genocide heeft aangericht in Darfur. Driehonderdduizend mensen zouden daar sinds 2003 zijn omgekomen. VN-vertegenwoordiger Ibrahim Gambari is, heel pikant, het civiele hoofd van de vredesmacht van VN en Afrikaanse Unie in Darfur. De aandacht van de media is wat weggeëbd, maar de oorlog tegen Afrikaanse rebellen duurt nog voort.

Over liefde valt hiervandaan weinig te zeggen. Maar in elk geval is het een verstandig huwelijk: het bezegelt de toenadering tussen de Tsjadische president en zijn Soedanese ambtgenoot, die een paar jaar geleden nog elkaars rebellen met wapens en uitvalsbases steunden. Déby had er een behoorlijk bedrag voor over. Volgens Soedanese kranten 26 miljoen dollar; 25 miljoen voor Musa Hilal en 1 miljoen voor Amani. De jongste mevrouw Déby heeft gezegd dat ze nergens toe is gedwongen. „We leven niet meer in het stenen tijdperk”, zei ze tegen de Soedanese pers.

De receptie had plaats in een vijfsterrenhotel in Khartoum en werd volgens de Soedanese pers bezocht door duizend mensen. De foto waarop Gambari, oud-minister van Buitenlandse Zaken van Nigeria, staat te lachen met Bashir leidde tot een protest van Human Rights Watch bij VN-secretaris-generaal Ban Ki-moon. Volgens VN-richtlijnen moeten VN-functionarissen gelegenheden uit de weg gaan waar ze mensen kunnen tegenkomen die op sanctielijsten of erger staan. Gambari staat op een andere receptiefoto Hilal de hand te schudden. De vader van de bruid is (nog) niet door het Strafhof aangeklaagd, maar staat wel op een sanctielijst van de VN.

Een VN-woordvoerder zei vorige week dat Gambari er nog eens op is gewezen dat hij dit soort ontmoetingen moet vermijden.

Carolien Roelants