Grieken verdeeld over condities steunoperatie

Er is nog steeds geen overeenstemming over de condities waaronder Griekenland een tweede pakket van leningen kan worden verstrekt.

A man carries agricultural produce offered for free by protesting farmers during a farmers' protest in the northern port city of Thessaloniki, Greece on Saturday, Feb. 4 2012. Farmers from the Greek province of Central Macedonia were doling out 6-kilo potato bags to members of the public in the center of the town, outside a farming exhibition in protest, they said, at middlemen forcing them to sell their produce at very low prices. (AP Photo/Nikolas Giakoumidis) AP

Eindelijk vlogen onderhandelaars van internationale banken en pensioenfondsen dit weekeinde naar Athene om een akkoord te tekenen met de Griekse regering. Ruim zes maanden hadden ze onderhandeld over een korting op hun Griekse staatsobligaties. Eurolanden hadden geëist dat de financiële sector via zo’n korting ‘meebetaalde’ aan het tweede pakket leningen aan Griekenland – eerst 20 procent, toen 50 procent en nu ruim 70 procent.

Maar de bankiers werden in de wachtkamer gezet. En daar zaten ze vandaag rond het middaguur nog. Eurolanden en het Internationaal Monetair Fonds (IMF), die zo hadden aangedrongen op deze deal, hielden de ondertekening op het laatste moment tegen.

Eerst, zeiden zij, moet Griekenland meer bezuinigingen en hervormingen doorvoeren – anders komen er géén kortingen voor de banken, en zonder kortingen voor de banken géén tweede leningenpakket. Zonder dat tweede pakket, van 130 miljard euro, gaat Griekenland half maart failliet. Een Brusselse vergadering van euroministers, voorzien voor vandaag, werd afgezegd.

Dus in plaats van naar de ceremonie met de bankiers te gaan, onderhandelde premier Lucas Papademos het hele weekeinde met socialisten, conservatieven en een ultrarechtse partij, die ministers in zijn regering hebben. Deze partijen verzetten zich tegen de extra maatregelen die de trojka – Europese Commissie, IMF en Europese Centrale Bank (ECB) – Athene oplegt (waarde: 3,3 miljard euro). Aan het begin van de middag waren ze er nog niet uit.

De ‘technocraat’ Papademos, voormalig bestuurslid van de ECB, wil de besparing vooral halen uit arbeidsmarkthervormingen, verdere verlaging van het miniumumloon (van 750 naar 600 euro per maand) en pensioenhervormingen. Ook moet de privatisering van staatsbedrijven sneller en hebben Griekse banken extra steun nodig. Socialistisch partijleider Papandreou wil minimumloon en pensioenen niet verlagen. Volgens conservatief leider Samaras kan het land extra bezuinigingen „niet aan”. Vakbonden voeren de druk op met stakingen.

De Grieken overlegden dit weekend ook met trojkavertegenwoordigers en, per videolink, met euroministers. Hoewel het IMF vorige week aangaf dat de grens is bereikt aan ontberingen die de internationale gemeenschap de Grieken kan opleggen, spelen de ministers het hard. Volgens een betrokkene in Brussel verliezen vooral noordelijke landen hun geduld met Griekenland, dat „goed is in wetten aannemen, maar treuzelt bij de uitvoering”.

Als Duitse, Finse en Nederlandse ministers nu geen extra inspanningen vragen van Athene, „kunnen zij hun parlementen straks geen extra leningen te vragen voor Griekenland”. Ook vrezen noordelijke ministers dat zij zonder „extra gebaar” van Papademos de publieke roep om een Griekse exit uit de eurozone niet kunnen weerstaan. Andere ministers en de Europese Commissie vrezen sociale chaos in Griekenland en pleiten voor coulantie.

Tot op heden heeft niemand een cent aan het eerste leningenpakket (110 miljard euro) verloren: Athene betaalt hoge rentes. Maar voor de hardliners is dit hét moment om Papademos de duimschroeven aan te draaien. Jean-Claude Juncker, de Luxemburgse voorzitter van de eurogroep van 17 euroministers, zei dit weekeinde tegen het Duitse weekblad Der Spiegel dat het gevaar dreigt dat Griekenland failliet gaat. „Als we vaststellen dat alles fout is gelopen in Griekenland, komt er geen nieuw [leningen-]programma en dat betekent dat ze in maart failliet gaan”.

Josef Ackermann van Deutsche Bank, die het consortium van banken leidt dat maandenlang met de Grieken onderhandelde over de haircut, waarschuwde zaterdag: als beleggers zien dat de eurozone een klein economietje als Griekenland niet overeind weet te houden, dan verliezen zij alle resterende vertrouwen in Portugal en Spanje. „Het gaat niet alleen over Griekenland, het gaat om heel Europa”, zei Ackermann.

    • Caroline de Gruyter