De Talibaan in Afghanistan e.o.

Wie is de winnaar van een reeks verwarrende ontwikkelingen rond Afghanistan van de afgelopen weken? De Talibaan, met als goede tweede Pakistan. De Amerikanen, de NAVO en de regering van president Hamid Karzai beleven zwarte tijden.

De Amerikanen maakten bekend dat ze al eind volgend jaar, een jaar eerder dan verwacht, hun gevechtstroepen uit Afghanistan willen terugtrekken. Dat is geen teken van sterkte maar van zwakte, zoals iedere goede verstaander kon opmaken uit een daags daarvoor uitgelekt NAVO-rapport. Daaruit bleek immers dat veel eenheden van het Afghaanse regeringsleger, dat met zoveel miljarden Amerikaans dollars en mankracht uit de grond is gestampt, al hebben afgesproken met de Talibaan samen te werken na het vertrek van de Amerikanen. De opstellers van het rapport gaan ervan uit dat de Talibaan het land weer spoedig in hun greep hebben na het vertrek van de buitenlanders.

De Amerikaanse aankondiging en het uitgelekte rapport toonden de futiliteit aan van de vredesbesprekingen, die op Amerikaans initiatief moeten worden gehouden in Qatar, waar de Talibaan een kantoor openen. De Talibaan zullen wel willen praten, bijvoorbeeld over de vrijlating van kameraden die nog op Guantánamo vastzitten . Maar ze piekeren er niet over zich, in het zicht van de zege , over te geven. Laat staan hun ideeën op te geven.

Karzai maakt intussen een hulpeloze indruk. Hij wilde eigen vredesbesprekingen met de Talibaan in Saoedi-Arabië beginnen. Maar de Talibaan maakten een lange neus naar Karzai, wiens legitimiteit ze nooit hebben erkend.

Het rapport toonde ook dat Pakistan nog altijd veel invloed heeft op zeker een deel van de Afghaanse Talibaan. Het is daarom niet handig van de Amerikanen vredesbesprekingen met de Talibaan buiten de Pakistanen om op te zetten. Pakistan verlangt als belangrijke buurstaat van Afghanistan een belangrijke stem in de toekomst van het land.

Is het zo’n ramp voor Afghanistan als de Talibaan weer aan het bewind zouden komen? Waarschijnlijk minder dan velen denken. Ze hebben veel geleerd de laatste jaren. Zo zijn ze milder over meisjesonderwijs gaan denken en ze begrijpen ook meer van hun eigen land en de buitenwereld dan voorheen. En misschien het belangrijkste: ook de Talibaan beseffen dat een concessie hier of daar wonderen kan doen voor de eigen effectiviteit.