Chaos weer onder controle

In Utrecht wordt al het Nederlandse treinverkeer gecoördineerd. Vrijdag raakte dat verkeer door de sneeuw en het gevreesde domino-effect totaal ontregeld. Vanochtend was niemand meer in paniek, ook niet van ijspegels.

Nederland, Utrecht, 6-2-2012. Foto Maarten Hartman. Operationeel Controle Centrum Rail , OCCR. NS. Prorail.

Even voor zes uur vanmorgen komt er een melding: enorme ijspegels boven het spoor in de Schipholtunnel. Dat is gelukkig bij aanvang van de dienstregeling. Nadat het ijs is verwijderd, komt het treinverkeer in Nederland rustig op gang. Er rijden veel minder intercity’s dan normaal, daarom heeft de NS de treinen zo lang mogelijk gemaakt. De meeste reizigers komen zo toch op tijd op hun werk.

Tevredenheid dus, op het Operationeel Controle Centrum Rail (OCCR) in Utrecht, waar het nationale treinverkeer wordt gecoördineerd. Toch is op een groot scherm nog een rood sein te zien. Mensen die geen dienst hebben, mogen nu niet de werkvloer op.

Vanaf ‘de brug’ wijst ProRail-medewerker Arjan Spoormans naar de verschillende afdelingen beneden: de verkeersleiding van spoorbeheerder ProRail, de afdeling ‘bijsturing’ van de NS, de reizigersinformatie, de reparatiedienst Nedtrain, de vertegenwoordigers van onderhoudsbedrijven als BAM Rail en Strukton.

Op dit controlecentrum, legt Spoormans uit, is niemand de baas. Maar omdat alle partijen die actief zijn op het spoor hier bij elkaar zitten, kunnen toch snel besluiten worden genomen. „Je krijgt hier begrip voor elkaars situatie.”

Dan onderbreekt een strenge leidinggevende het interview: moet dit gesprek hier? Nee? Wegwezen dan.

Afgelopen vrijdag zorgden matige vorst en 15 centimeter sneeuw voor een complete chaos op het spoor. Spoormans’ dienst begon die dag op half zes ’s ochtends. Op donderdag was er al gesproken over een aangepaste dienstregeling – een maatregel die is ingevoerd in de probleemwinter van vorig jaar. Het afgelopen najaar is met de dienstregeling geoefend, maar vrijdagochtend om elf uur werd die voor het eerst van kracht.

In de loop van die ochtend begonnen de problemen. Koperdiefstal. Een defecte bovenleiding bij Bodegraven. Een reiziger die in de Blaaktunnel in Rotterdam aan de noodrem trok en vervolgens heen en weer ging lopen over het spoor. „Storingen waarvan je denkt: moet dat nu vandaag”, zegt Arjan Spoormans.

Volgens het weerbericht van Meteoconsult zou er drie tot vijf centimeter neerslag vallen. Maar toen het front over Noord-Holland het land binnendreef, bleek de sneeuwval veel heviger. Al snel breidden de problemen zich uit naar Utrecht. Daarna ontstond het gevreesde domino-effect, waarbij de ene vertraging zorgt voor problemen elders. „Als er te veel dingen tegelijk gebeuren, kun je niet meer bijsturen”, zegt een woordvoerder van ProRail.

Deze maandagochtend verloopt het soepel. Ondanks een nieuwe ijskoude nacht hebben zich om tien uur ’s ochtends nog steeds geen problemen voorgedaan. Van de seinstoring tussen Zutphen en Winterswijk raakt niemand in paniek. Problemen op een regionale lijn hebben geen gevolgen voor het hoofdrailnet. „Dat is de Achterhoek”, zegt de woordvoerder van ProRail. „Daar rijdt Syntus.”

    • Steven Derix