opinie

    • Erica Verdegaal

Wees zuinig, want geld is ingeblikt geluk

„Moet ons gezin, wegens de crisis, nu echt serieus gaan bezuinigen? Of kunnen we beter geld uitgeven om de economie te steunen?”

Een recessie is net een griepvirus. Iedereen wil er snel vanaf, maar er is geen medicijn. Dat brengt sommigen op het idee de economie te moeten steunen. Men las in de krant dat de consument beknibbelt, waardoor de economie extra lijdt. De oplossing lijkt dan heel eenvoudig: Gewoon meer kopen, lenen, beleggen en genieten. Dan is die crisis toch zo voorbij?

Maar zo simpel werkt het niet. In een markteconomie is de één zijn brood vaak de ander zijn dood. Consumptie vult de kassen van de Staat en (buitenlandse) bedrijven, maar leegt die van consumenten. Een rentestijging is een meevaller voor spaarders, maar de schrik van beleggers en hypotheekklanten. Een goedkope euro bevordert de export, maar maakt buitenlandse vakanties en producten duur. Bedrijfsreorganisaties krikken beurskoersen op, maar kunnen werknemers inkomen kosten. En een huizenprijsdaling wurgt tophypotheekklanten, terwijl het woonstarters en koopjesjagers juist kansen biedt.

Dus wat nou economie steunen? Je hebt geen idee wie daarvan profiteert. Als je Nederland uit het slop wilt trekken, steun je mogelijk de Grieken, Chinezen of olielanden. Of je beademt een bedrijfstak die achterhaald is en inefficiënt. Kritisch consumeren daarentegen is, behalve goed voor de portemonnee, een opfrisser voor de economie. Oplettende, zuinige klanten zijn de doodsteek voor te dure tussenschakels, onzinproducten, bonussen en overbodige managementlagen. De consument hoeft dus niks te steunen. Hij moet juist, zoals de eerste moderne econoom Adam Smith al zei, handelen uit eigenbelang. Als de consument op zijn eigen centen past, let de economie wel op zichzelf.

Nu je toch bezig bent met eigenbelang, kun je een stapje verder gaan. Denk eens over de kapitalen die je ongemerkt of door kuddegedrag uitgeeft aan vermoeiende, slechte of nutteloze gewoontes. Wie elke werkdag buiten de deur luncht, is jaarlijks zomaar 1.000 euro extra kwijt. Een jaar lang dagelijks een pakje sigaretten roken kost, naast je gezondheid, 1.900 euro. Te veel snoep, koek en gebak: pakweg 800 euro per jaar. Niet letten op vakantie-uitgaven: 1.500 euro per jaar. Zomaar shoppen: minimaal 500 euro per jaar. Een te dure auto rijden: 5.000 euro per jaar. Onnodig rood staan en geld lenen: 400 euro per jaar. Het totaal van deze lijst komt op 11.100 euro per jaar. Zou je dat bedrag sparen tegen 3,2 procent, dan had je na 10 jaar 133.000 euro op de bank. Na 30 jaar zelfs 563.000 euro, meer dan een half miljoen.

Zo’n kapitaaltje doet iets met je. Het is, zoals de Amerikanen zeggen, drop dead money; je val-maar-dood-vermogen. Je kunt ‘val dood’ zeggen tegen alles en iedereen waarin je geen interesse hebt. Je kunt zomaar een half jaar Chinees studeren, een verwaarloosd pandje opknappen, een bedrijfje beginnen, een boek schrijven of de wereld rondzeilen. Je bent niet te koop en doet je eigen zin. Wees dus kritisch op uitgaven, want geld is ingeblikt geluk. Het is te belangrijk om te besteden aan iets ondefinieerbaars als de economie.

    • Erica Verdegaal