Seksueel expliciete ‘Clip’ is winnaar in Rotterdam

Alle drie Tiger Awards zijn gewonnen door vrouwen. De drie prijzen zijn gelijkwaardig, maar Clip van Maja Miloš springt er uit. IFFR deed weer waar het goed in is: het opsporen van jonge, veelbelovende filmauteurs.

Kou en sneeuw zorgden voor problemen bij innovatieve projecten zoals de geluidswandelingen waarbij de stad als filmdecor functioneert. Het Rotterdams Filmfestival maakte het nog wat erger door voor elke film de temperatuur op Curaçao te laten zien, waar dit jaar voor het eerst een zusterfestival wordt georganiseerd (32 graden).

Maar de 41ste editie van het festival was een uitstekende; met ruime aanwezigheid van prominente filmmakers, goed gekozen themaprogramma’s rond onder meer dissidente Chinese filmmakers, en een competitie op niveau, uitzondering daargelaten zoals de IJslandse misdaadfilm Black’s Game , Beter geslaagd was de andere misdaadfilm in de competitie, Tokyo Playboy Club van Yosuke Okuda, een geestig portret van het afvoerputje van Tokio.

Nee, de Tijger Competitie blonk toch weer uit in waar IFFR traditioneel goed in is: het opsporen van veelbelovende jonge filmauteurs. De drie Tiger Awards die de jury met onder meer de Gouden Leeuw-winnaar Samuel Maoz (Lebanon) mocht toekennen, zijn gelijkwaardig. Maar de film die er echt uitspringt is het rauwe, harde en seksueel expliciete Clip van de Servische debutante Maja Miloš. Of al die expliciete seks noodzakelijk is voor de film - een portret van een dolende, verloren generatie - daarover valt te twisten. Maar dat Clip een indrukwekkende, knap gemaakte film is staat vast. Miloš laat haar 14-jarige hoofdrolspeelster, Isidora Simijnovic, die nooit eerder had geacteerd, tot grote hoogte stijgen.

Ook het ingetogen Egg and Stone was wijd en zijd getipt als prijswinnaar. De film is het trefzekere debuut van de Chinese Ji Huang, die haar jonge hoofdrolspeelster maanden in huis nam tijdens het maken van de film. Ze speelt de 14-jarige Honguii, die is achtergelaten op het platteland, terwijl haar ouders elders geld verdienen. Egg and Stone is een sombere film met sterke visuele composities, die de achterstelling van vrouwen in China aan de kaak stelt.

De Chileense Dominga Sotomayor doet in Thursday Till Sunday met een gezinsauto wat Samuel Maoz met een tank deed in Lebanon: werken met de kleinst mogelijke filmische ruimte. Gezin verlaat huis en haard voor een autorit in het noorden van Chili. De reis zien we vanaf de achterbank, door de ogen van twee kinderen. Later blijkt dat het de laatste rit is als compleet gezin: vader gaat ergens anders wonen. De hele film speelt zich af in de auto, of dicht bij de auto: een mooie vondst in een prijswinnaar met een Nederlands tintje; een van de co-producten is Stinette Bosklopper van Circe Films, en de film kreeg geld van het Hubert Bals Fonds.

Op de keuze van de jury valt weinig aan te merken. De Aziatische films, waar Rotterdam traditioneel sterk in is, vielen tegen en dus buiten de prijzen, Egg and Stone uitgezonderd. Sommige Tijgers zijn zo artistiek en zelfbewust dat al het leven eruit lijkt weggezogen, maar dat geldt niet voor de prijswinnaars.

Weinig te mopperen dus. Rotterdam is het ene jaar wat minder, het andere jaar wat beter. Maar wat jaar in, jaar uit hetzelfde blijft is een festival met een duidelijk profiel, een loyaal publiek en met filmmakers die hier graag komen, vanwege de vlekkeloze organisatie en de warme ontvangst. De digitalisering van de kaartverkoop heeft het festival een stuk gebruiksvriendelijker gemaakt, zelfs zo dat De Doelen soms een wat verlaten indruk maakten, zonder die lange rijen mensen die wachten op hun kaartjes.

Drie prijswinnaars, drie vrouwen. Is dat eigenlijk nog een onderwerp tegenwoordig, of is dat inmiddels net zo vanzelfsprekend als wanneer het drie mannen zouden zijn?