Naar beneden trouwen is heel geëmancipeerd

Waarom zou een carrièrevrouw zoveel energie steken in het vinden van een succesvolle man, vraagt Heleen Crul zich af.

Een onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau constateerde een aantal jaren geleden dat de hoogopgeleide, links georiënteerde buitenkerkelijke man „het meest symmetrisch is in een partnerrelatie als het gaat om de evenwichtige verdeling van werk- en huishoudelijke taken”. Op het eerste oog bevestigt dit onderzoek deze mannen inderdaad als ideale partner en toonbeelden van vrouwvriendelijkheid. Ze vinden het normaal dat vrouwen zich op de arbeidsmarkt begeven, moedigen de doorbraak door het glazen plafond aan, zijn overtuigd van het recht van een vrouw op meerdere orgasmen, en niet te beroerd zich daar nauwgezet voor in te spannen. Bovendien strijken ze hun eigen overhemden.

Maar met onbaatzuchtigheid heeft dit meestal weinig van doen. Dit type man is in van alles geïnteresseerd, behalve in de toenemende kinderwens van zijn vriendin. Dat is het addertje onder het gras bij dit ogenschijnlijk gelijkwaardig rolgedrag. Met kinderen wordt een rechtvaardige verdeling van zorgtaken pas echt actueel.

Maar vader worden kan altijd nog. Zodra de eierstokken van de vriendin gaan rammelen, vlucht dit soort mannen in de armen van een nieuwe, jongere vriendin wier biologische klok nog niet zo nadrukkelijk tikt. Zo blijven ze, als voortdurend herintredende single, kinderloos en ‘symmetrisch’. Ondertussen zijn hele reeksen ex-vriendinnen van deze mannen de dertig gepasseerd en wanhopig op zoek naar mannen met wie ze alsnog hun kinderwenskunnen verwezenlijken.

Een recenter onderzoek naar de Europese man tussen 25 en 39 jaar, Species van Discovery Channel, bevestigt dat de Nederlandse man zich niet wil settelen. Er werden 12.000 mannen in vijftig Europese landen geïnterviewd over alle aspecten van het man-zijn. In ons land werden vijfduizend mannen ondervraagd. Conclusie: Nederlandse mannen hebben in Europa het vaakst gelijkwaardige relaties en hebben (samen met Italiaanse mannen) de meeste tijd voor zichzelf. Opvallend is hun weerstand tegen settelen en hun geringe kinderwens. Jonge Nederlandse mannen stellen vaderschap uit omdat dit vooralsnog te belastend is voor het soort leven dat ze willen leiden. Het onderzoek verdeelde mannen onder in vier typen. Van het type ‘Het Draait om MIJ’ – jonge mannen die zichzelf boven hun relaties stellen – is het Europees gemiddelde 26 procent. „Dit type komt in Duitsland met 48 procent en in Nederland met 43 procent het meest voor”, is de conclusie.

Ongetwijfeld hebben de seksuele revolutie en de vrouwenemancipatie daaraan bijgedragen. Maar uiteindelijk „wortelt deze mannelijke rebellie tegen de traditionele rollen in een narcistische consumptiecultuur”, constateerde de Amerikaanse sociologe Barbara Ehrenreich al in 1984 in The Hearts of Men. Zij vindt dat de ondergang van de kostwinnersethiek heeft geleid tot steeds kortere relaties, waarin ook steeds minder plaats is voor kinderen. Mannen willen later kinderen dan vrouwen. Nederlandse baby’s hebben vaker een vader die de 40 is gepasseerd.

Vrouwen kunnen tegenwoordig Kamerlid of minister worden, advocaat, astronaut, gevechtspiloot, generaal, directeur, rechter of chirurg, beroepen die veertig jaar geleden voornamelijk door mannen werden bekleed. In die tijd gold de norm dat een man in een relatie per se een kop groter moest zijn dan een vrouw, opdat hij beschermend op haar neer kon kijken en zij – in haar afgeleide status – bewonderend naar hem op.

In deze tijd is er een wereld te winnen voor vrouwen die zelf succesvol zijn, zeker nu het aantal hoogopgeleide mannen achterblijft. Waarom zou je dan zoveel energie en tijd besteden aan het vinden van een man die ook succesvol is? Werk aan de verhoging van je eigen status en inkomen en kies een partner met een lagere status. Torpedeer dat taboe.

Dokters die vroeger in ziekenhuizen werkten, trouwden meestal een verpleegster. Maar een jonge vrouwelijke medisch specialist die een relatie heeft met een mannelijke verpleegkundige en/of daarmee trouwt, is nog steeds een zeldzaamheid. Toch biedt deze omgedraaide wereld met vaste werktijden van een mannelijke partner tal van praktische voordelen voor haar eventuele gezin. Met meer persoonlijke aandacht voor haarzelf. Mannen met minder opleiding en prestatiedrang kunnen andere prioriteiten stellen: kinderen, huishouden, reparaties aan het huis. Dat hun echtgenote meer verdient, vinden ze – voor zover ik ze zelf heb meegemaakt – alleen maar prettig. Eén man in mijn omgeving is zelfs al jaren een thuisblijfvader, terwijl zijn vrouw een drukke, zeer goed betaalde baan heeft. Een partner met minder status: dat is pas echt geëmancipeerd.

Heleen Crul is publiciste en schreef Tussen de generaties, de nieuwe grootouders.

    • Heleen Crul