BRIEVEN

Siliconenborsten

In de hele discussie rond de siliconen borstimplantaten wordt de visie van de biochemicus nauwelijks gehoord (Industriële kunstborsten, Wetenschapsbijlage 28 jan.)

Ik heb ruim twintig jaar onderzoek gedaan aan auto-immuunziekten, vooral reumatoïde artritis (reuma). Onze bevindingen hebben geleid tot een model voor het ontstaan van reuma. De eerste stap in de ontwikkeling van reuma is meestal een ontsteking. Wanneer de ontstekingscellen niet tijdig worden opgeruimd, komen er chemisch veranderde eiwitten in de circulatie terecht, waartegen het immuunsysteem zal reageren.

Alleen individuen met een bepaalde genetische achtergrond (circa 1 procent van de bevolking) zullen antistoffen maken tegen deze veranderde eiwitten. Immuuncomplexen (van antistoffen en veranderde eiwitten) stimuleren de ontsteking en dat trekt weer nieuwe ontstekingscellen aan. De oorspronkelijke ontsteking wordt zodoende chronisch, wat zich, jaren later, klinisch laat herkennen als de ziekte die wij reuma noemen.

Bij de siliconen implantaten zijn de ingrediënten voor een vergelijkbare cyclus aanwezig. Doordat de kleinste siliconen uit het implantaat lekken, ontstaat er een ontsteking in de omgeving van het implantaat en komen mogelijk veranderde eiwitten in de circulatie. Een (zeer) klein percentage van de mensen zal antistoffen maken tegen deze veranderde eiwitten, wat uiteindelijk kan leiden tot een auto-immuunziekte.

Uit een recente publicatie (Kappel en Pruijn, European Journal of Plastic Surgery 2012) wordt duidelijk, dat een (te groot) aantal patiënten met siliconen implantaten lijden aan ernstige ontstekingen in de borst en daardoor allerlei bijeffecten ontwikkelen die doen denken aan auto-immuniteit.

Hoewel het ontstaan van een auto-immuunziekte nog niet definitief is aangetoond als zijnde het gevolg van siliconenlekkage, zijn er vele wetenschappelijke publicaties die de relatie ondersteunen. Vaak blijken de gezondheidsproblemen te verdwijnen of sterk te verminderen als de implantaten verwijderd worden of vervangen worden door implantaten die geen siliconen bevatten.

Het onderzoek van Kappel en Pruijn toont duidelijk aan dat patiënten met een MH-implantaat (met carboxymethylcellulose) geen vervelende bijeffecten, laat staan auto-immuunziekten, ontwikkelen. Het is voor mij onduidelijk waarom de Vereniging voor Plastische Chirurgie het gebruik van deze MH-implantaten niet meer stimuleert.

W.J. van Venrooij

Emeritus hoogleraar Biochemie, Radboud Universiteit Nijmegen

Boycot treft Elsevier

Wetenschappelijke uitgevers zoals Elsevier staan in dienst van auteurs en gebruikers van wetenschappelijke artikelen. De online petitie (Wetenschappers boycotten uitgever Elsevier, NRC Handelsblad, 1 feb.), waarin een groep wetenschappers aangeeft zich van ons bedrijf af te keren uit ongenoegen met onze bedrijfsvoering, vind ik dan ook verontrustend. Elsevier heeft de intentie om wetenschappers te helpen met hun werk, door het faciliteren van effectieve informatieoverdracht.

Wij hebben de afgelopen 15 jaar veel geïnvesteerd in het digitaliseren, verrijken en beschikbaar maken van wetenschappelijke informatie. Dit heeft ertoe geleid dat de toegang tot Elseviers tijdschriften groter is dan ooit terwijl de prijs per artikel lager is dan ooit.

Middels het gezamenlijk inkopen van informatie door bibliotheken en het inspelen van uitgevers hierop, door totaalpakketten aan te bieden en historische collecties te digitaliseren, hebben wetenschappers toegang tot informatie in een mate die 15 jaar geleden ondenkbaar was. Bibliotheken hebben volledige keuzevrijheid om het type abonnement te kiezen dat past bij hun behoeften.

Elsevier werkt dus aan het vergroten van toegang tot wetenschappelijke informatie, niet aan het beperken ervan. Een wijdverbreide misvatting is dat open access voor Elsevier hierbij geen valide optie zou zijn. Wij behoren tot de grootste leveranciers van artikelen, op vrijwillige basis, aan publieke bestanden zoals PubMedCentral.

Wij investeren in publicatievormen die de rijkdom aan informatie overdragen door betere visualisatie, integratie met databanken, en het bouwen van interactieve applicaties. Wij investeren continu in het verbeteren van het peer review-proces, bijvoorbeeld door automatische plagiaatcontrole, en het begeleiden van nieuwe wetenschappers in opkomende landen. De ondertekenaars van de petitie geven, naast een expliciet signaal, een impliciete boodschap af: de wereld van informatievoorziening is veranderd. Hun keuze zou onbedoeld eerder tot verschraling kunnen leiden dan tot een beoogde verbetering. Ik roep hen op om samen met ons tot betere oplossingen te komen.

Martin Tanke

Directeur Tijdschriften, Elsevier

Chinese gezichten

Een verblijf van vierenhalf jaar in Singapore leerde mij te kijken naar de structuur van een Chinees gezicht. In het begin van mijn verblijf leken alle Chinezen op elkaar: donkere haren en donkere ogen, gemiddeld kleiner dan de westerling. Later leerde ik door aandachtig kijken de verschillen in gezichtsstructuur te zien, en begreep toen niet meer dat ik in het begin moeite met onderscheid had. Met de zinsnede in het artikel ‘leuk om te weten dat Chinezen Europeanen net zo moeilijk uit elkaar houden’ ben ik het niet eens (Zoek de verschillen, Wetenschapsbijlage 28 jan.). Westerlingen verschillen onderling meer dan Chinezen. In haarkleur, kleur van de ogen, formaat neus etcetera.

Mw. drs. E. A. Kallenborn

Rijnsburg

Chinese gezichten (

2)

Zoek de verschillen was geïllustreerd met een reeks foto’s van gezichten, waarbij de bronvermelding ontbrak omdat het de redactie niet is gelukt die te achterhalen. De afbeelding komt op internet veel voor.

Redactie Wetenschap

    • W.J. van Venrooij
    • Martin Tanke
    • Mw. Drs. E. A. Kallenborn