Onenigheid over nieuw orkest in Zuid-Nederland

Komt er nu wel of niet één orkest voor Zuid-Nederland? Als het aan het Brabants Orkest ligt, gaan eigen orkest en Limburgs Symfonie Orkest op in één nieuw te vormen Zuid-Nederlands Orkest. Er blijven twee vestigingsplaatsen (Eindhoven en Maastricht). Plannen voor zo’n nieuw orkest zijn gisteren ingediend bij het ministerie van OCW. Maar het Limburgs Symfonie Orkest (LSO) heeft de plannen niet ondertekend.

Directeur Henri Broeren van het LSO gelooft in verregaande samenwerking, maar hecht zeer aan het formeel behoud van een eigen identiteit. Gevolg: er liggen twee verschillende plannen bij het ministerie.

Het plan van het LSO gaat ervan uit dat de 7 miljoen subsidie die het ministerie beschikbaar stelt voor een orkestvoorziening in Zuid-Nederland, ook kan worden verdeeld over de twee oorspronkelijke orkesten.

Die moeten daartoe wel worden uitgedund tot een bestaansminimum van elk zestig musici. Het LSO dient daarenboven dan een aanvullende aanvraag van 3,5 miljoen euro subsidie per jaar in bij de provincie Limburg.

„De keuzes die staatssecretaris Halbe Zijlstra (Cultuur, VVD) maakt, eisen een systeemwijziging”, vindt Broeren. „De provincie Limburg betaalde tot nu toe 10 miljoen aan musea, en 300.000 euro aan haar orkest. Als ze willen dat het LSO, een gekoesterd instituut met belangen tot in de haarvaten van de Limburgse samenleving, overeind blijft, moet daar iets in veranderen.”

Broeren ziet wel veel in intensieve samenwerking tussen de orkesten. „Samen kunnen we eindelijk ook het grote symfonische repertoire spelen, en bij ziekte of uitval van musici kan uitwisseling ook zeer zinvol zijn.”

Arthur van Dijk, directeur van Het Brabants Orkest (HBO), is „teleurgesteld” dat de pogingen om te komen tot één gezamenlijke aanvraag zijn gestrand. Zijn plan gaat – zoals de subsidievoorwaarden van Rijk, provincies en gemeenten vroegen – uit van een organisatie die ondernemend is en, bovenal, vraaggestuurd.

Van Dijk: „Een denkomslag was ook hard nodig. Wat is er in Zuid-Nederland voor vraag naar symfonische muziek? Dat hebben we geïnventariseerd. Het zijn circa 240 concerten verdeeld over reguliere concerten, opera, educatie en bijzondere projecten. Ons plan voorziet echt in alles wat Limburg wil. Ik vind het erg jammer dat Broeren vasthoudt aan de oude vorm, die mijns inziens geen toekomst heeft. Orkesten moeten zich opnieuw uitvinden. Als je je nu vastklampt aan de traditie, zit je over vier jaar met hetzelfde probleem. We blijven overleggen. Ik houd hoop.”