Russische trouw aan Assad verlamt de VN-Veiligheidsraad

Op dramatische toon vroeg Clinton in de Veiligheidsraad een veroordeling van het bloedige optreden van president Assad in Syrië. Maar de Russen blokkeren alles.

TOPSHOTS Actors from Avaaz wearing giant masks of Bashar al-Assad and Vladimir Putin dump dozens of bloodied body bags outside the UN Security Council building January 24,2012 as members of the UN Security Council meet in New York to discuss the Syria crisis, Avaaz will deliver a petition signed by more than 620,000 people worldwide calling for the UN to refer President Bashar al-Assad to the ICC for crimes against humanity. TOPSHOTS/AFP PHOTO / TIMOTHY A. CLARY AFP

Redacteur Midden-Oosten

Rotterdam. Terwijl het regeringsgeweld in Syrië onverminderd doorgaat, blijft Rusland in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties vooralsnog een resolutie blokkeren die het bloedvergieten veroordeelt en president Assads aftreden eist.

In de raad onderstreepte de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton dinsdagavond dat „de geloofwaardigheid van de Verenigde Naties” op het spel staat als de raad niet snel handelt. De VN schatten dat sinds maart meer dan 5.400 burgerdoden zijn gevallen, maar zeggen het groeiend dodental niet meer te kunnen bijhouden.

Gisteren kwamen zeker 59 mensen om het leven. Volgens het Syrisch Observatorium voor Mensenrechten, een organisatie die het aantal doden in Syrië probeert bij te houden, gaat het voornamelijk om burgerdoden.

Veiligheidstroepen van het regime van Assad openden gisteren onder andere het vuur in Damascus en in Homs. Ook in de zuidelijke provincie Deraa en in Idleb, in het noordwesten van het land, vielen er doden.

„De hoop van het Syrische volk is in uw handen”, zo opende de Qatarese premier, sjeik Hamad al-Thani, dinsdag de discussie in New York. „Het is onderdeel van uw verantwoordelijkheid onder het [VN-] Handvest.”

Maar de Russische gezant bij de Europese Unie, Vladimir Tsjizov, herhaalde gisteren Moskous refrein dat de resolutie met zoveel woorden de mogelijkheid van een militaire interventie in Syrië van buitenaf moet uitsluiten.

Rusland, bondgenoot en wapenleverancier van Assad, beschuldigt het Westen ervan vorig jaar misbruik te hebben gemaakt van een resolutie die opriep Libische burgers te beschermen tegen het regime van Moammar Gaddafi. Die resolutie, met een beroep op het beginsel van de ‘verantwoordelijkheid om te beschermen’ (Responsibility to Protect), diende als rechtvaardiging voor de bombardementencampagne die de rebellen hielp Gaddafi’s regime ten val te brengen.

Clinton en andere westerse en Arabische ministers onderstreepten dinsdagavond dat militair ingrijpen niet aan de orde is. „Syrië is geen Libië”, vertolkte de Franse minister Alain Juppé de stemming. „Niets, absoluut niets in deze ontwerpresolutie [...] kan worden geïnterpreteerd als toestemming voor het gebruik van geweld.” Daar voegde Juppé gisteren aan toe dat militair ingrijpen tot burgeroorlog kan leiden. Maar: „Er moet een einde komen aan het schandalige zwijgen van deze raad.”

Noch westerse noch Arabische landen hebben op dit moment trek in een interventie à la Libië die deze complexe regio verder kan destabiliseren. Het Syrische leger staat bovendien in dichtbevolkte steden en de elitetroepen die Assads bevelen uitvoeren zijn veel beter geoefend en bewapend dan de ongeregelde eenheden van Gaddafi.

Ook het grootste deel van de Syrische oppositie is nog niet zover dat het een buitenlands militair ingrijpen wil. Het Vrije Syrische leger, dat bestaat uit lichtgewapende deserteurs uit het regeringsleger, heeft tot taak betogers te beschermen, zegt de oppositie. En ook al is het nu opgedoken in de voorsteden van Damascus, zijn versnipperde eenheden zijn niet in staat de strijd tegen het regeringsleger te winnen.

Daarom mikt het Westen nu op het vredesplan van de Arabische Liga, waaronder Assad het leger terugtrekt uit de steden en de macht overdraagt aan vicepresident Farouq al-Sharaa, die vervolgens met de oppositie gaat onderhandelen en een regering van nationale eenheid vormt. De ontwerpresolutie steunt dit plan. Clinton zei dinsdag dat dit „de beste inspanningen van Syriës buren vertegenwoordigt om een weg voorwaarts uit te zetten, en een kans verdient om te werken”.

Of het kán werken, is de vraag. Het is naar Jemen gemodelleerd, waar de vicepresident onomstreden was. In Syrië is de vicepresident onlosmakelijk onderdeel van het regime en de oppositie heeft al gezegd niet met hem te gaan onderhandelen. En om te beginnen geeft Assad geen enkele aanwijzing dat hij wil opstappen.

Clinton zei dat „Assads terreurregime zal eindigen, ondanks zijn brute tactieken”. „De vraag die voor ons ligt is: hoeveel meer onschuldige burgers zullen sterven” voor Assad valt. Gevreesd wordt: heel veel. Of Rusland deze week in de Veiligheidsraad nog toegeeft of niet.

    • Michel Krielaars
    • Carolien Roelants