Nieuwe hypothese over oorzaak Alzheimer: mogelijk infectieziekte

Waar onderzoek zich tot nu toe voornamelijk op het eiwit beta-amyloïde richtte, gloort nu een doorbraak vanwege onderzoek met het tau-eiwit. Foto NRC / Merlin Daleman

Amerikaans onderzoek heeft mogelijk een doorbraak opgeleverd over de oorzaak van de ziekte van Alzheimer. De onderzoekers hebben bij genetisch gemanipuleerde muizen laten zien dat de aandoening zich ontwikkelt als een infectieziekte. De nieuwe bevindingen bieden hoop dat het alzheimerproces kan worden doorbroken.

Cel voor cel besmet

“Het veld snakt naar een nieuwe hypothese”, zegt Marcel Olde Rikkert, hoogleraar geriatrie aan het het UMC st. Radboud in Nijmegen en hoofd van het Alzheimer Centrum aldaar tegenover NRC Handelsblad. Al tientallen jaren lang proberen onderzoekers een vinger te krijgen achter het ontstaan van alzheimer, in de hoop een manier te vinden om het voortschrijdende proces van geheugenverlies te stoppen of zelfs terug te draaien.

Tot nu toe richtte onderzoek zich voornamelijk op een bepaald eiwit dat zich in onoplosbare stolsels ophoopt in aangetaste delen van de hersenen. De resultaten van de Amerikanen zijn behaald door met een ander eiwit, het tau-eiwit, aan de slag te gaan. Dit blijkt als een soort besmettelijke ziekte om zich heen te grijpen en hersencel voor hersencel te besmetten.

Tau-eiwit waarschijnlijk niet enige oorzaak alzheimer

Diverse onderzoekersgroepen werken reeds aan medicijnen die dit tau-eiwit aanpakken. Of dit ook de enige oorzaak is van alzheimer, lijkt ‘onwaarschijnlijk’, zegt Olde Rikkert.

De Amerikanen onder leiding van Karen Duff van de Columbia University in New York publiceerden hun resultaten gisteren online in het wetenschappelijke tijdschrift PLoS One. Een ander Amerikaans team, van Harvard University, kwam onafhankelijk tot vergelijkbare resultaten en zal deze binnenkort publiceren in het tijdschrift Neuron.

    • Jules Seegers