Nieuwe hypothese Alzheimer

Is de ziekte van Alzheimer vergelijkbaar met een infectieziekte? Amerikaanse onderzoekers hebben bij genetisch gemanipuleerden muizen laten zien dat de ziekte zich ontwikkelt doordat het zogeheten tau-eiwit van cel naar cel uitbreidt. Als een soort besmettelijke ziekte die om zich heen grijpt. Zo sterven de zenuwcellen een voor een, en raakt na verloop van tijd het geheugen aangetast. De Amerikanen onder leiding van Karen Duff van de Columbia University in New York publiceerden hun resultaten gisteren online in het wetenschappelijke tijdschrift PLoS One. Een ander Amerikaans team, van Harvard University, kwam onafhankelijk van het andere onderzoek tot vergelijkbare resultaten en zal deze binnenkort publiceren in het tijdschrift Neuron.

Al tientallen jaren lang proberen onderzoekers een vinger te krijgen achter het ontstaan van alzheimer, in de hoop een manier te vinden om het voortschrijdende proces van geheugenverlies te stoppen of zelfs terug te draaien. Tot nu toe richtte dat onderzoek zich voornamelijk op beta-amyloïde, een eiwit dat zich in onoplosbare stolsels ophoopt in aangetaste delen van de hersenen. Maar alle geneesmiddelen die tegen alzheimer zijn ontwikkeld zijn tot nu toe niet werkzaam gebleken.

„Het veld snakt naar een nieuwe hypothese”, zegt Marcel Olde Rikkert, hoogleraar geriatrie aan het het UMC St. Radboud in Nijmegen en hoofd van het Alzheimer Centrum aldaar. „Door dit onderzoek wordt de focus verbreed van amyloïd- naar taupathologie.”

Hoewel het onderzoek is uitgevoerd met muizen en het nog de vraag is of het precies zo werkt bij mensen, geven de nieuwe bevindingen van de Amerikanen hoop dat het ziekteproces kan worden doorbroken door met medicijnen het tau-eiwit aan te pakken. Diverse onderzoekersgroepen werken daar al aan. Of het tau-eiwit ook de enige oorzaak is van alzheimer, is „onwaarschijnlijk”, zegt Olde Rikkert.