Nieuwe beurzen aan de Maas

Galeriehouders die niet mogen meedoen aan Art Rotterdam beginnen hun eigen kunstbeurzen. Er zijn er nu drie. „Wij zijn niet het afvalputje van Art Rotterdam.”

Bob Smit kan straks op zijn cv zetten dat hij voor zijn dertigste verjaardag een kunstbeurs uit de grond heeft gestampt. De Raw Art Fair, waarvoor hij drie jaar geleden al een plan bedacht, gaat er volgende week echt komen, in een loods op Katendrecht, recht tegenover de Kop van Zuid waar tezelfdertijd Art Rotterdam wordt gehouden. En wat een meevaller: de gemeente heeft hem beloofd dat de nieuwe voetgangers- en fietsersbrug die de Kop van Zuid en Katendrecht verbindt, precies op tijd af zal zijn. De beurzen liggen dan op loopafstand van elkaar.

Op de 5.000 vierkante meter van de Raw Art Fair presenteren 49 galeries zich. Op de even grote bovenverdieping komt een expositie, samengesteld door drie curatoren, onder wie Piet de Jonge, ex-hoofdcurator van Museum Boijmans Van Beuningen en het Kröller-Müller Museum.

Op de beurs staan gevestigde galeries naast beginnende en is werk te zien van zowel bekende kunstenaars (Armando, Atelier Van Lieshout, Pjotr Müller) als aanstormend talent (Tinkebell, Frank Bruggeman).

Mirjam de Winter van de Rotterdamse Galerie Phoebus is een van de deelnemende galeries. Ze huurt tien vierkante meter, voor 100 euro per vierkante meter. Ook leverde ze kunstwerken voor de tentoonstelling boven. „Ik had mij aangemeld bij Art Rotterdam, maar ben afgewezen”, zegt ze. „En dat terwijl kunstwebsite Trendbeheer mijn stand op Art Rotterdam twee jaar gelezen prees als de mooiste.”

Ze heeft ook drie grote stands op Re: Rotterdam, een alternatieve kunstbeurs die nu voor de tweede keer wordt georganiseerd, dit jaar in een voormalig bankgebouw aan de Boompjes. Daar is twee keer zoveel ruimte beschikbaar als op Art Rotterdam. „De meterprijs bij Re: Rotterdam is extreem laag”, zegt De Winter. „10 euro per vierkante meter.” Op Art Rotterdam kost een vierkante meter 185 euro.

Sommige galeries op de Raw Art Fair hebben ook een stand op Art Rotterdam. De directeur van Art Rotterdam, Fons Hof, vindt de alternatieve beurs aan de overkant van het water geen probleem. Art Rotterdam vermeldt alle alternatieve beurzen en andere evenementen op zijn website. „Salons des refusés”, noemt Hof ze.

Bob Smit: „Ik had Fons Hof in een vroeg stadium op de man af gevraagd hoe mijn kansen lagen om geselecteerd te worden voor Art Rotterdam. Toen ik hoorde dat die klein waren, zei ik: ‘No hard feelings, dan begin ik mijn eigen beurs. Vind je dat goed?’ Dat begreep hij wel.”

Niet alle galeriehouders reageerden zo laconiek toen ze hoorden dat ze geen plek op Art Rotterdam zouden krijgen. De Rotterdamse galeriehouder Frank Taal kreeg begin december een afwijzingsbrief. „Ik was dagenlang van slag. Niet alleen omdat ik zelf niet mag meedoen, maar meer nog omdat ik erachter kwam dat er maar drie Rotterdamse galeries zijn toegelaten.”

Van de 75 galeries die werden geselecteerd voor Art Rotterdam komen 42 uit het buitenland. Dat is 55 procent. Vorig jaar kwam 40 procent van de deelnemers uit het buitenland.

Volgens Hof is bij de selectie van de deelnemers alleen gekeken naar kwaliteit, niet naar de plek waar de galeries gevestigd zijn. „Nederland is onze basis, maar wil je als beurs overleven, dan moet je internationaal werken en selecteren op kwaliteit. Wij krijgen aanmeldingen van topgaleries uit het buitenland, die kunnen we niet laten lopen. We hebben echt wel serieus naar de aanmeldingen van de Rotterdamse galeries gekeken, maar de meeste hebben het eenvoudigweg niet gered.” De Rotterdamse galeries die wel een plek kregen zijn Wilfried Lentz, Galerie Delta en Cokkie Snoei.

Volgens Cokkie Snoei staan op de beurs veel galeries die minimalistische, conceptuele kunst brengen. „Dat is de kant die Fons Hof internationaal op wil met Art Rotterdam. De galeries die zijn geselecteerd, passen in dat model.” Zij is blij dat ze zelf mag meedoen, maar begrijpt wel dat de andere Rotterdamse galeriehouders teleurgesteld zijn. „Gelukkig zetten ze dat om in iets positiefs. Al die nieuwe evenementen om Art Rotterdam heen verlevendigen de beurs.”

„Ik begrijp best dat Fons Hof het niveau van Art Rotterdam wil opschroeven”, zegt Frank Taal. „Maar ik voel een sterke verantwoordelijkheid voor de kunstenaars die ik vertegenwoordig. Als Art Rotterdam wordt gehouden, komen er veel kunstverzamelaars naar de stad. Dan wil ik mijn kunstenaars een podium bieden.”

Kunstverzamelaar Anne-Marie Ros, voorzitter van de Stichting Rotterdamse Galeries, stimuleerde hem om met vijf andere galeries die niet meedoen aan Art Rotterdam een eigen kunstbeurs te organiseren, Paviljoen Rotterdam. Zij regelde voor hen een groot, leegstaand kantoor aan de Laan op Zuid. Op 1.300 vierkante meter presenteren de zes galeries meer dan 60 hedendaagse kunstenaars.

Bob Smit vindt het jammer dat deze zes galeries zich niet bij zijn Raw Art Fair hebben aangesloten. „Eén alternatieve kunstbeurs zou een krachtiger indruk maken.” Aan de andere kant had hij niet alle galeries onderdak kunnen bieden. Alle plekken in de Feniks-loods zijn inmiddels vergeven en ook hij heeft mensen moeten teleurstellen. „Ik doe net als Art Rotterdam aan selectie, want ook ik wil dat mijn beurs van hoge kwaliteit is. De Raw Art Fair is niet het afvalputje van Art Rotterdam.”

    • Claudia Kammer