Like Het is geen netwerksite, het is een bedrijf

Facebook, het grootste sociale netwerk ter wereld, gaat dit jaar naar de beurs. Wordt het werkelijk een ‘geldmachine’? Of gooien concurrenten, lastige regeringen, en strenge wetgevers straks roet in het eten? Kopen of niet kopen, die aandelen? Like of unlike?

Door Marc Hijink

De online-advertentiemarkt groeit

Terwijl Google miljarden verdient met advertenties bij de zoekresultaten van zijn zoekmachine, is Facebook in de VS de grootste aanbieder van advertenties bij gebruikersprofielen. De persoonlijke gegevens en berichten die de Facebook-leden elkaar sturen vormen de basis voor advertenties op maat. Het web biedt bedrijven de mogelijkheid zich heel specifiek te richten op persoonlijke interesses.

Op dit moment zijn de advertentiemogelijkheden op Facebook nog beperkt. Bedrijven kunnen kleine vierkante advertenties plaatsen en berichten ‘sponsoren’. Maar erg nauwkeurig zijn die nog niet te richten – nu alleen op basis van leeftijd, locatie en geslacht. Het wachten is ook nog op de Coca Cola’s en Unilevers van deze wereld die grote campagnes op Facebook gaan betalen.

Beleggers hopen dat Facebook meer advertenties zal toelaten voor nog specifiekere doelgroepen. Bijvoorbeeld alle kale mannen uit Nederland die van biljarten houden, of alle Facebook-vrouwen die minstens twee keer per maand uit eten gaan in Utrecht. Hoe nauwkeuriger er gericht kan worden – adverteerders noemen dat ‘targeten’ – hoe groter de kans op een succesvolle advertentie.

Het platform groeit

Zuckerbergs visie: Facebook creëert een nieuw sociaal web bovenop het ‘gewone’ internet. Twee miljoen websites gebruiken nu al de beroemde like-knop (‘vind ik leuk’), er zijn duizenden apps waarmee Facebook’ers met elkaar gamen, chatten, of muziek luisteren. Andere webdiensten kunnen makkelijk meeliften op de Facebook-structuur en hun sites op het netwerk aansluiten.

Hoe meer partijen aan het netwerk meedoen, hoe sneller Facebook uitgroeit tot dé standaard voor interactie. En hoe meer Facebook wordt gebruikt, hoe meer gegevens worden verzameld voor het ‘targeten’ van gebruikers. Een sociaal netwerk is een relatief veilige omgeving (ervan uitgaande dat Facebook zélf te vertrouwen is) omdat iedereen elkaar kent. Dat maakt het laagdrempelig.

Facebook heeft talent

Met ongeveer 3.000 medewerkers en meer dan 800 miljoen ‘klanten’ is Facebook een efficiënt webbedrijf. De programmeurs komen vooral van concurrerende internetbedrijven, bijvoorbeeld Google. Ze zijn talentvol en geïnspireerd door Zuckerberg, die als ‘übernerd’ begon en zich nog persoonlijk bemoeit met het hacken (geuzentaal voor slim programmeren). De grootste uitdaging is inzicht krijgen in de enorme stroom aan gebruikersgegevens. Wiskundige formules, filters en algoritmes moeten ervoor zorgen dat elke gebruiker alleen de relevante berichten van vrienden en adverteerders voorgeschoteld krijgt. Dat is nogal een ‘uitdaging’.

Het gebouw van Facebook ademt nog de sfeer van een studententhuis. Door naar de beurs te gaan worden veel medewerkers met een optieregeling op papier behoorlijk rijk.

Facebook is niet te stoppen

Facebook heeft een verslavende werking. Het bedrijf kleunde herhaaldelijk mis met nieuwe functies die tot boze reacties leidden – denk aan de ‘ticker’, een continue stroom onbenullige mededelingen over vrienden die niet of nauwelijks aan te passen valt. Toch bleef het aantal gebruikers stug groeien. Blijkbaar is afhaken moeilijk als al je vrienden bij hetzelfde sociale netwerk blijven plakken.

Facebook is inmiddels iets voorzichtiger geworden met nieuwe fratsen. Zo werd de ‘Timeline’, een overzicht van al je belangrijke activiteiten op het netwerk, ver van tevoren aangekondigd. Als nieuwe functies slecht vallen, worden ze bijgeschaafd. „We leren van boze gebruikers”, aldus Facebook. In de aanloop van de beursgang heeft Facebook wat meer openheid van zaken gegeven over hoe het met de privacy van gebruikers omgaat.

Facebook vervangt bellen en sms’en

Via Facebook kan je niet alleen makkelijk informatie delen, de site verandert ook de bestaande communicatiemiddelen. Facebook is een van de populairste apps op de smartphone. Waarom zou je dure sms’jes sturen als je je Facebook-vrienden gratis met een berichtje kunt bereiken? Bovendien kun je met je telefoon continu op de hoogte blijven van de gebeurtenissen in je netwerk. Telecomproviders klagen al dat hun inkomsten dalen door de gratis berichtenservice WhatsApp, maar ook zeker Facebook. Straks kun je ook op je mobiel je Facebook-vrienden bellen via Skype. En dan is er nog een zeer interessante optie voor adverteerders: via de smartphone is per minuut de exacte locatie van Facebookers te bepalen. Daarmee willen veel adverteerders dolgraag aan de slag.