In Gent kun je dwalen door een sprookje uit 1905

Er was eens lang, lang geleden, in een land hier ver vandaan, een arme houthakker met twee kinderen. Klinkt dit bekend in de oren? Toch is dit het begin van een oud sprookje dat je waarschijnlijk niet kent. De houthakkerskinderen uit dit verhaal heten niet Hans en Grietje maar Tyltyl en Mytyl. Ze worden niet gevangen door een heks, maar gaan op zoek naar een magische blauwe vogel.

De broer en zus uit het sprookje De Blauwe Vogel kunnen op de avond voor Kerstmis niet slapen. Ze turen uit hun slaapkamerraam en zien hoe alle andere kinderen zich voorbereiden op het kerstfeest. Dit maakt Tyltyl en Mytyl best triest. Bij hen thuis is er immers geen geld voor een feest.

Dan staat plots de oude fee Bérylune bij de kinderen in de slaapkamer. Ze vraagt Tyltyl en Mytyl of ze een blauwe vogel hebben. Haar dochtertje is ziek en kan enkel opnieuw gelukkig worden als ze deze wonderlijke vogel krijgt. Tyltyl heeft een troetelvogel maar wil deze liever niet afgeven. Bérylune stelt het tweetal daarom voor om een blauwe geluksvogel te gaan zoeken. Als hulpmiddel krijgen ze een wonderhoedje en een diamant. Hiermee kunnen ze naar het heden en het verleden reizen en de ‘ware aard van dingen’ zien. Zo ontdekt Tyltyl bijvoorbeeld dankzij de diamant dat fee Bérylune geen lelijk omaatje is, maar een mooie blonde dame.

Wil je weten waar Tyltyl en Mytyl de geluksvogel vinden en of ze uiteindelijk toch Kerst kunnen vieren, dan moet je afreizen naar Gent in België. In de Sint-Pietersabdij zijn de verschillende plekken nagebouwd waar het tweetal naar de vogel speurt. Terwijl je via een koptelefoon het verhaal beluistert, wandel je bijvoorbeeld naar het Land der Herinnering. Onder een fonkelende sterrenhemel ontmoet je er de grootouders van Tyltyl en Mytyl. Tussen de herinneringen aan hun oma en opa vinden de broer en zus echter geen blauwe vogel. Ze moeten dus verder door een eng bos naar het Rijk der Toekomst.

Het verhaal van Tyltyl en Mytyl is in Gent niet zomaar nagebouwd. Honderd jaar geleden won de schrijver van De Blauwe Vogel, Maurice Materlinck, een belangrijke prijs: de Nobelprijs voor de Literatuur. Meestal zijn landen trots wanneer een inwoner een Nobelprijs wint. Maar in België zijn er nog weinig mensen die weten waarover Maeterlincks bekendste sprookje uit 1905 gaat. De makers van de tentoonstelling hopen dit te veranderen.

Vreemd genoeg is het sprookje in vele andere landen (nog) wel beroemd. Niet lang na de eerste publicatie ontstond er in grote delen van de wereld een ‘blauwe vogel’-gekte. De Russen voerden in 1908 het ingewikkelde sprookje al op als toneelstuk, in de jaren 60 noemde een Brit zijn supersnelle sportauto naar de vogel, en de bekende Engelse zanger Paul McCartney schreef een liedje getiteld Blue Bird. Waarom zoveel mensen toneelstukken, films en liedjes over het sprookje maakten heeft te maken met de plek waar Tyltyl en Mytyl uiteindelijk de geluksvogel vinden. Maar het einde van het sprookje ga ik hier natuurlijk niet verklappen.

    • Sabeth Snijders