Grieken niet dwingen hun schulden af te lossen

Een Duits voorstel om Griekenland zijn toekomst te laten verbinden aan een belofte om nooit in gebreke te zullen blijven bij het afbetalen van zijn schulden, maakt een armzalige indruk. De eurozone heeft het al lastig genoeg om Griekenland zijn economie te laten hervormen, deels omdat Griekenland kan dreigen met een rommelig staatsbankroet. Als de Griekse regering een begrotingsoverschot bereikt, zoals dit jaar zou moeten gebeuren, zal zij in een nóg sterkere onderhandelingspositie verkeren. Zij zou dan kunnen besluiten de noodkredieten (voorlopig) niet af te lossen en toch haar binnenlandse rekeningen kunnen betalen.

Duitsland is met het idee gekomen Griekenland te dwingen voorrang te geven aan de aflossing van internationale schulden boven het voldoen van allerlei binnenlandse verplichtingen. De eurozone zou er dan zeker van zijn dat zij haar geld terugkrijgt. Dit zou haar geloofwaardigheid versterken bij het uitoefenen van druk op Griekenland om sneller te hervormen .

In zekere zin zijn de Duitse voorstellen al werkelijkheid geworden. Griekenland stelt de betaling van 6,5 miljard euro aan binnenlandse rekeningen uit, zoals de ambtenarensalarissen, terwijl het land tot nu toe zijn verplichtingen aan internationale crediteuren honoreert.

Maar er is een grens aan de mate waarin de Grieken zichzelf kunnen onderwerpen aan de wensen van buitenlandse geldschieters. En er lijkt weinig juridische basis te te zijn voor het verlenen van voorrang aan internationale crediteuren. Zelfs als Griekenland een wet zou aannemen, waardoor de verplichting om altijd eerst zijn schulden af te lossen zou worden opgenomen in de grondwet – zoals Duitsland lijkt te willen – kan niets het Griekse parlement ervan weerhouden die wet later weer in te trekken.

Geen enkel internationaal gerechtshof heeft de bevoegdheid een land te verplichten zijn schulden te betalen. Zelfs de status van het Internationaal Monetair Fonds als preferente crediteur is gebaseerd op een herenakkoord. De Griekse belastingbetalers zullen misschien akkoord gaan met een zekere achterstand bij sommige betalingen, maar het zou politiek gezien onhaalbaar zijn op de langere termijn aan alle internationale crediteuren voorrang te geven. Zelfs na de schuldenruil ter waarde van 200 miljard euro met particuliere obligatiehouders, waarover momenteel wordt onderhandeld, zal een deel van de Griekse staatsschuld wellicht moeten worden afgeschreven. Als de Duitse plannen werkelijkheid worden, zou het lidmaatschap van de eurozone kunnen neerkomen op economische slavernij.

Door de Grieken zo’n onverteerbare en onrealistische optie voor te houden, kunnen de Duitsers hebben beoogd de Griekse politici aan te zetten tot krachtiger steun aan hervormingen. Maar een dergelijke manier van doen zal vooral de Griekse anti-eurogevoelens versterken.

Neil Unmack

Vertaling Menno Grootveld

    • Neil Unmack