Deze keer helaas geen seksdetails

Gisteren stond Wikileaks-oprichter Julian Assange weer voor de rechter. Hij probeert uit alle macht te voorkomen dat hij wordt uitgeleverd aan Zweden.

Julian Assange, the 40-year-old WikiLeaks founder, arrives at the Supreme Court in London, Wednesday, Feb. 1, 2012. Assange's legal team is making a final effort at Britain's Supreme Court to avoid his extradition to Sweden. Assange is wanted by Swedish authorities over sex crimes allegations stemming from a visit to the country in 2010. He denies any wrongdoing.(AP Photo/Kirsty Wigglesworth) AP

Correspondent Verenigd Koninkrijk & Ierland

Londen. Natuurlijk staan er camera’s voor het Hooggerechtshof in Londen. Natuurlijk demonstreert zijn aanhang op Parliament Square. Julian Assange, oprichter van Wikileaks, trekt nog altijd de aandacht.

Maar de interesse in de wederwaardigheden van de veertigjarige Australiër lijkt te zijn afgenomen. In tegenstelling tot bij de acht eerdere zittingen over de uitlevering aan Zweden die Julian Assange boven het hoofd hangt nadat twee vrouwen hem beschuldigden wegens verkrachting, was er gisteren geen sprake van een pers-scrum of drommen demonstranten.

Dat kan liggen aan de kou – volgens de verklaring gisteren van de twintigtal Assange-fans die zich voor het Hooggerechtshof hadden verzameld. Al leken ook zij zich, in tegenstelling tot eerdere keren, om meer te bekommeren dan louter om Julian Assange. „Bevrijd Brad en Julian, Breng de troepen thuis, Beëindig al de oorlogen”, was de samenvattende boodschap op één van de spandoeken.

Het gebrek aan publieke belangstelling kan ook liggen aan de zitting zelf. Die ging, net als de acht eerdere zittingen, om abstracte juridische argumenten en de definitie van ‘juridische autoriteit’. Niets geen smeuïge details over de vermeende aanrandingen en de seks zonder condoom, de reden waarom de Zweedse openbaar aanklager Assange wil ondervragen.

Ook kwam er geen aanval op het „oneerlijke” Zweedse rechtstelsel, het argument waarmee een jaar geleden zijn eerste advocaat tevergeefs probeerde uitlevering te voorkomen. De Wikileaks-oprichter vreest dat Zweden hem daarna uitlevert aan de VS, die het op hem gemunt zouden hebben wegens het publiceren van geheime documenten.

Ditmaal geeft advocate Dinah Rose, speciaal voor deze zitting bij het Hooggerechtshof in de arm genomen, een geschiedenisles over de juridische basis van uitleveringsverzoeken in Europa. De zaak is „heel eenvoudig”, zegt ze: „De vraag is: Mag een Zweedse openbaar aanklager zowel een zaak onderzoeken als een arrestatiebevel uitvaardigen?”

Rose vindt van niet. Net als in het VK zou alleen een onafhankelijke partij, dus een rechter, een dergelijk bevel mogen laten uitgaan. Ze verwijst naar de Codex Justinianus uit 529 AD, waarin staat dat „niemand zijn eigen zaak mag berechten”. Ze komt met Franse juridische verdragen uit 1957, en leest die – deels in het Frans – voor. Ze komt met de ontwerptekst uit 2001 van het Europees arrestatiebevel, de notulen van een vergadering van de Britse delegatie die hierover onderhandelde en de vragen die het Lagerhuis aan de toenmalige Britse minister van Justitie stelden.

De zeven rechters bladeren mee. Ze stellen vragen, als hoogleraren die een promovendus kritisch ondervragen over diens kennis. Rose slaat zich erdoorheen. Aanklager Clare Montgomery, die namens Zweden optreedt, heeft het moeilijker. Ze betoogt dat diegene die het arrestatiebevel uitvaardigt niet onafhankelijk en neutraal hoeft te zijn. „Wel in dit land”, zegt een van de rechters. Assange volgt de argumenten nauwlettend en onderstreept regelmatig driftig woorden in de talloze rode multomappen die ook hij voor zich heeft liggen.

De Wikileaks-oprichter ziet er moe uit. Zijn huisarrest in het VK duurt inmiddels 423 dagen. Het betekent dat hij zich dagelijks moet melden bij een politiebureau, en altijd op tijd ‘thuis’ moet zijn. Hij logeert niet meer op het landgoed van oud-legerofficier Vaughan Smith in Norfolk. Daar kwamen te veel onaangekondigde bezoeksters langs, vertelt hij in het komende nummer van het tijdschrift Rolling Stone. „Honderden” vrouwen deden hem een aanzoek.

Hij werkt ook aan een nieuwe carrière. Vorige week maakte hij bekend dat hij „beeldenstormers, profeten en machtige insiders” gaat interviewen. Russia Today, een Russische televisiezender die onder toezicht staat van het Kremlin, heeft de serie aangekocht. Ook zal hij in een aflevering van The Simpsons spelen – de tekenfilm wordt 19 februari in de VS uitgezonden.

Assange heeft geld nodig. Met zijn memoires had hij zijn advocaten willen betalen – maar hij trok zijn toestemming voor het boek in omdat de tekst hem niet beviel. Zijn uitgeverij bracht de autobiografie desondanks uit omdat de Australiër zijn voorschot van een half miljoen dollar al had opgemaakt. Gisteren werd bekend dat zijn eerste advocaat hem aanklaagt omdat Assange zijn rekeningen niet heeft betaald.

Over zijn uitlevering aan Zweden doet het Hooggerechtshof de komende weken uitspraak. Daarna kan Assange nog in beroep bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg.

    • Titia Ketelaar