Brieven

Laat buitenshuis toch je gezicht zien

Opnieuw klinkt protest – „Boerkaverbod lost niets op ” (Opinie, 31 januari). Dit protest wordt ondersteund met argumenten, maar zijn deze voldoende relevant? Waarom kan één hoofdargument niet de doorslag geven? Dat luidt: laat je menselijke gezicht zien buitenshuis! Wees herkenbaar! Maak contact met je medemens mogelijk!

Zet je helm en je bivakmuts af. Laat de boerka en nikab thuis. Nikab- en bivakmutsdragers tonen hun ogen, maar nog niet hun menselijke én herkenbare gezicht. Wie wil er praten, handelen of formaliteiten afhandelen met een gezichtsloze? Je bent als gezichtsloze bijvoorbeeld niet welkom in een benzinestation en hopelijk op andere plekken ook niet. Tolerantie is geen troefkaart voor de tegenstanders van het boerkaverbod. Op dit ene, doorslaggevende punt is juist intolerantie op zijn plaats.

Rob Braat

Best

Goedbetaalde breinhoeren

Het mag zijn dat de financiële crisis deels veroorzaakt wordt doordat alfa’s niet veel begrijpen van wat de wiskundegenieën in de financiële sector doen. Maar de oplossing ligt, in tegenstelling tot wat Victor Lamme in zijn column suggereert (Zin, 27 januari) , niet in meer bèta, maar in het overbruggen van de kloof tussen alfa’s en bèta’s. Bankiers, politici, en journalisten moeten beter begrijpen waar ze eigenlijk mee bezig zijn, maar bèta’s moeten zich bewust worden van hun maatschappelijke verantwoordelijkheid.

Hier speelt wat de filosofe Hannah Arendt ‘de banaliteit van het kwaad’ genoemd heeft. Natuurlijk bedoelen de banknerds het niet slecht; ze hebben het allemaal niet gewild. Ze hebben gewoon een baan en doen wat hun bazen van hen verwachten. Maar ondertussen veranderen ze net daardoor het systeem. Zo ‘banaal’ is het financiële kwaad.

Als we een ander systeem willen en als we willen vermijden dat intelligente mensen zich laten gebruiken als goedbetaalde breinhoeren die hun mond moeten houden, dan moeten ze juist meer, niet minder alfa worden en dus bevrijd worden uit hun onmondigheid.

Alfa’s en bèta’s worden gemaakt op universiteiten en hbo’s. Door de kloof in stand te houden versterk je alleen maar de problemen. Zowel alfa’s als bèta’s moeten minder wereldvreemd worden: alfa’s door te leren wat wetenschap en technologie doet, bèta’s door te leren zich kritisch te verhouden tot het eigen werk en er de maatschappelijke en ethische aspecten van te leren zien. Geef daar meer geld aan in onderwijs en onderzoek. Met feitenkennis alleen kun je nog niet de vraag beantwoorden wat wenselijk is.

Mark Coeckelbergh

Filosoof aan de Universiteit Twente

    • Mark Coeckelbergh
    • Rob Braat