Allochtone Máxima

In een hal van het Amsterdams Historisch Museum is sinds gisteren de beroemdste trouwtafel van Nederland te bewonderen. Wij, het volk, zagen de tafel voor het eerst op 2 februari 2002, toen Máxima Zorreguieta en kroonprins Willem-Alexander trouwden. Aan deze tafel gaven ze elkaar het jawoord.

De tafel is van strak design, lichtbruin, en zo’n twee meter breed. Ontwerper is de gerenommeerde Marijke van der Wijst.

Boven het sjieke designstuk hangt een gigantisch tegeltableau waarop twee Marokkaanse kickboksers zijn afgebeeld. Onder hun beeltenis de tekst: „Maar het zijn wel onze Marokkanen.”

Waarom klinkt mij dat zo bekend in de oren?

Maart 2002, enkele weken na het koninklijk huwelijk. Toenmalig wethouder Rob Oudkerk munt in een onderonsje met toenmalig burgemeester Job Cohen de term ‘kutmarokkanen’. Job Cohen reageert: „Maar het zijn wel onze kutmarokkanen.”

Het voorvoegsel ‘kut’ haalde het tableau niet, wat, als je er over nadenkt, neerkomt op geschiedvervalsing. En dat in een museum.

Het brengt een ander woord in herinnering waar deze week het nodige om te doen was: allochtoon. Minister van Integratie Gerd Leers wil er van af, in ieder geval voor mensen die in Nederland geboren zijn. „Ik kan mij voorstellen dat mensen die 100 procent meedoen in de samenleving zich afvragen waarom ze denigrerend weggezet worden.”

Allochtoon een denigrerende aanduiding?

Prinses Máxima, geboren uit Argentijnse ouders, ontvanger van een aanzienlijke uitkering – zij is volgens de definitie van het woord een allochtoon en zij zou het volgens de redenering van Gerd Leers ook verdienen om allochtoon genoemd te worden. Alleen: als het woord volgens Leers een denigrerende betekenis heeft, zou je je dan niet aan majesteitsschennis schuldig maken als je sprak over „de allochtone Máxima Zorreguieta”?

Kinderen die uit allochtone ouders geboren zijn moeten gewoon Nederlanders heten, vindt Leers. Dat geldt dus ook voor de prinsesjes Catherina-Amalia, Alexia en Ariane. Maar laten die meisjes nou net een moeder hebben die Nederlanderschap een vloeibaar begrip vindt.

Verwarrend. Net als het tegeltableau boven de trouwtafel. Tussen de kickboksers in is Willem van Oranje afgebeeld. Daarboven prijkt de tekst: „Here to stay” Maar ook verwerkt in het tableau is de Marokkaanse vlag. Het toont niet echt een soepel en vanzelfsprekend samengaan van achtergronden.

Eens in de zoveel tijd roept een bewindsvoerder dat het woord allochtoon aan vervanging toe is. Het leidt hooguit tot wat hoon en discussies over semantiek. Daarna blijven we het gebruiken om er die mensen mee aan te duiden die we het Nederlanderschap nog niet waard achten. „Allochtone kutmarokkanen” bijvoorbeeld. Maar niemand zou Máxima een allochtoon noemen, want ze is blond en heeft geen wortels in Anatolië of de Rif. Of noemt men haar geen allochtoon uit angst om van majesteitsschennis beschuldigd te worden? Art 112 van het Wetboek van Strafrecht voorziet namelijk in dat geval in een strafbepaling van maximaal vier jaar of een geldboete.

    • Hassan Bahara