‘Afwijzen beurzenfusie slecht voor Europa’

De Europese Commissie heeft de voorgenomen fusie tussen NYSE Euronext en Deutsche Börse afgekeurd. De nieuwe beurs zou te machtig worden in Europa. „Wij hebben een ander beeld van de markt.”

Voormalig Vendex-topman Jan-Michiel Hessels speelt een hoofdrol in het langlopende fusieproces van de twee beursgiganten NYSE Euronext en Deutsche Börse, dat gisteren door bezwaren vanuit Brussel strandde. Sinds de pan-Europese beursorganisatie Euronext in 2006 wel succesvol samenging met de New York Stock Exchange is Hessels (69) chairman of the board van de Amerikaans-Europese beursgigant. In gewoon Nederlands is hij de president-commissaris van de de 16 -koppige raad van bestuur, die zowel uit uitvoerende directeuren bestaat als uit meedenkende commissarissen.

Gisterochtend was de voltallige raad in Londen bijeen voor een reguliere vergadering, toen uit Brussel het bericht kwam dat Eurocommissaris Almunia (Mededinging) definitief een streep haalde door het overnameplannen van NYSE Euronext door de beurs uit Frankfurt.

In welke taal klonk gisterochtend de felste vloek?

„Iedereen hield z’n gezicht in de plooi en was koel. En zo hoort het ook. Het was bovendien geen verrassing voor ons; we kenden Almunia’s standpunt.”

Uit de persverklaringen van zowel NYSE Euronext als die van Deutsche Börse sprak anders grote frustratie en woede.

„We zijn allemaal natuurlijk erg teleurgesteld. In de eerste plaats omdat er in het fusieproces een heleboel tijd en geld heeft gekost. Daarnaast is het verbazingwekkend dat een groep mensen – waarvan je uitgaat dat ze redelijk zijn – het zo fundamenteel met elkaar oneens is. De Europese Commissie heeft een totaal andere opvatting over de definitie van de markt waarin wij opereren.

Wij delen de visie van de Amerikaanse autoriteiten, toen zij in 2007 het samengaan van twee grote beurzen in Chicago goedkeurden. Die hebben samen 90 procent van de derivatenhandel in de Verenigde Staten in handen, maar men keek naar de global market, de derivatenmarkt wereldwijd. Deze handel is sindsdien alleen maar meer global geworden. Hoewel niet alleen wij, maar ook onze klanten en wetenschappers dit in Brussel hebben uitgelegd, zegt de Commissie iets anders.

Bovenal vind ik het afketsen van de fusie als Europeaan jammer. Juist nu Europa het economisch zo moeilijk heeft, zou ons plan de Europese kapitaalmarkt steviger maken. Daar zouden banken, bedrijven en overheden van profiteren. Het is ronduit teleurstellend dat dit nu door toedoen van de Europese Commissie sneuvelt. Als we niet uitkijken blijft Europa gefragmenteerd achter op de internationale kapitaalmarkten, die over tien tot vijftien jaar door de VS en Azië gedomineerd zullen worden.”

Al eind vorig jaar werd duidelijk dat Eurocommissaris Almunia in zijn opstelling volhardde. Wat hebt u in de afgelopen weken gedaan om de strijd toch nog te winnen? Hebt u aangeboden om, bovenop de eerdere concessies, nog meer onderdelen af te stoten?

„Nee, de Commissaris zou alleen nog tevreden te stellen zijn als wij de volledige derivatenbeurzen in Londen of Frankfurt zouden verkopen.Dat ging ons te ver, ook al was ons er veel aan geleden dat de deal zou slagen. Maar we zouden dan immers het grote voordeel van de beoogde fusie, schaalgrootte en kostenverlaging, verliezen.

Almunia is wel consistent geweest. Vanaf dag 1 na onze aanvraag heeft hij gezegd dat de relevante markt Europa was, en niet de wereld. Na zijn uitgelekte, voorlopige rapport van december, wisten we dat het heel moeilijk zou worden om hem van ons standpunt te overtuigen en dat vanaf nu vooral politieke argumenten zouden spelen.

Ons pro-Europa-verhaal hebben we vervolgens uit en te na voorgelegd aan de beslissers in Brussel, bij alle Commissarissen, bij al hun teams en ook via onze nationale ministers van Financiën.”

Bent u er zelf intensief mee bezig geweest?

„Dat mag je wel zeggen, ja. Het nam de laatste maanden zeker driekwart van elke werkdag in beslag.”

Hoeveel heeft het nu mislukte fusieproces NYSE Euronext gekost?

„We zijn al ruim een jaar met dit verhaal bezig. Tot en het met derde kwartaal van 2011 hebben we er 19 miljoen dollar in gestoken. Die teller loopt natuurlijk nog door. Alles bij elkaar, ook voor Deutsche Börse en de Europese Commissie, hebben er wel honderd mensen aan meegewerkt. Volgende week zullen we al onze kosten precies op een rijtje hebben als we onze jaarcijfers presenteren.”

Gaat u dit besluit van Brussel nog aanvechten?

„Dat is een serieuze optie ja, maar we zullen eerst het eindrapport van de Commissie zorgvuldig moeten lezen. Dat meet ruim driehonderd pagina’s. We gaan uiteraard kijken wat de bezwaarmogelijkheden precies zijn en of die zin hebben.”

Hoe moet NYSE Euronext nu verder, zónder Deutsche Börse?

„We moeten nu een keer diep ademhalen en vervolgens weer constructief vooruit kijken. We hebben altijd gezegd dat de fusie onze eigen strategie zou versnellen, niet wijzigen. Dus we gaan door op de huidige koers.

Er staat gelukkig nog altijd een heel sterk bedrijf met goede producten. Over enige tijd zullen we met een nieuw plan moeten komen om voor het efficiënter maken van onze clearingactiviteiten [het afhandelen van derivatentransacties, red.].

Op het gebied van de technologie zijn we goed voorbereid op alle innovatieve veranderingen in de markt. Onze balans is ijzersterk. We zullen opnieuw een deel van onze grote kaspositie aan de aandeelhouders teruggeven, middels het inkopen van eigen aandelen tot een bedrag van 550 miljoen dollar. En we hebben een goed en stabiel managementteam, waar de raad van commissarissen volledig achter staat.”

Blijft u zelf op uw post?

„Bij ons stemmen de aandeelhouders jaarlijks over de samenstelling van de gehele raad van commissarissen. Vlak voor de volgende aandeelhoudersvergadering dit voorjaar zullen we laten weten wie zich opnieuw verkiesbaar stellen, maar ik verwacht niet veel veranderingen, ook niet voor mijn eigen positie.”