Tulpen en sherry na bekersensatie

IJsselmeervogels zorgde in 1975 voor een stunt door AZ’67 uit de beker te stoten. De toen 28-jarige doelman, penaltykiller en boekhouder Jos de Feijter blikt terug.

Jos de Feijter, met woeste jaren-zeventigbaard, was de stoere doelman van IJsselmeervogels. Na 120 minuten voetbal stond het 2-2 in de Alkmaarderhout. Een sensatie was in de maak: strafschoppen.

De wedstrijd in maart 1975 begon om vier uur ’s middags. AZ’67 had niet verwacht dat ‘de ongelijke strijd’ langer zou duren dan negentig minuten. In de verlenging ging het schemeren. Het oude stadionnetje had nog geen lichtmasten. De Feijter zag tijdens de strafschoppenserie geen hand voor ogen, vertelt hij bijna 37 jaar later bij hem thuis in de keuken. „Op de tribune zag ik allemaal lichtjes. Toeschouwers probeerden met aanstekers nog iets te zien.”

De amateurs van IJsselmeervogels trainden destijds twee keer per week. Maar tijdens die oefensessies hadden ze wél strafschoppen genomen op De Feijter. Je wist maar nooit.

Bram ‘Poemetje’ de Graaf miste voor IJsselmeervogels. De Feijter stopte de penalty van Joop Wildbret. Bij een 3-3 stand moest Kees Kist de laatste strafschop nemen. De Feijter: „In de reguliere speeltijd schoot Kist een strafschop over het doel. Ik besloot dezelfde hoek te kiezen en kreeg zijn kanonskogel op mijn benen. Ik had het niet eens door. Puur geluk.”

Wijlen Evert ‘Tippie’ de Graaf schoot IJsselmeervogels naar de halve finale. De fans uit Spakenburg ontploften. De Feijter: „Ik zat op mijn hurken buiten de zestien en ben naar onze supporters gerend en gek van vreugde in de hekken geklommen.”

Wie had dat verwacht, eerder die dag rond het middaguur? Drie spelers van IJsselmeervogels woonden bij elkaar in de straat in Spakenburg. Ze heetten Harry Koelewijn, Bram de Graaf en Jos de Feijter. Koelewijn zat in de drankenhandel. De Graaf stond met vis op de markt. De Feijter was boekhouder. De spelers namen een snipperdag en vertrokken met de spelersbus naar Alkmaar. Onderweg aten ze in een restaurant langs de snelweg. Het bekerduel was een dag uitgesteld. De spelers uit het gereformeerde vissersdorp wilde niet voetballen op woensdag, biddag.

In Alkmaar aangekomen voelde De Feijter zich meteen thuis. „Duizenden supporters uit Spakenburg bepaalden de sfeer in het stadion.” De Alkmaarderhout was uitverkocht. De Feijter: „We hadden blijkbaar indruk gemaakt.”

IJsselmeervogels had eerder de toenmalige eerstedivisieclubs SC Amersfoort (4-1) en FC Groningen (2-1) uitgeschakeld. Maar niemand rekende in de kwartfinale op een nieuwe stunt tegen AZ, destijds subtopper in de eredivisie. De Feijter: „We wilden van de wedstrijd genieten, een afgang voorkomen.”

‘De Vogels’ namen brutaal de leiding na doelpunten van Jan Vedder en Jaan de Graaf. Deze marktkoopman zou later semiprof worden bij AZ en werd een nationale bekendheid: de man die uit geloofsovertuiging niet op zondag speelde. Verrassende ruststand: 0-2. De Feijter: „We hadden ons doel bereikt. We waren niet weggespeeld.” Na rust scoorden Kees Kist en Ruud Suurendonk voor AZ. Maar IJsselmeervogels hield stand en won na penalty’s.

Op de terugreis werd de spelersbus op de A1 opgevangen door politiemotoren met zwaailichten. In Spakenburg was een volksfeest losgebarsten. De helden gingen op de schouders. Als beloning voor de bekerstunt kregen ze een bos tulpen en een fles sherry. Het feest duurde tot diep in de nacht. De Feijter maakte het niet mee. „Alles viel van me af in de volle kantine. Zo overweldigend. Ik ben naar huis gegaan.”

De volgende dag verschenen de spelers weer keurig op hun werk. Jaan en Bram de Graaf in de vis, Evert de Graaf op de mallenmakerij en De Feijter pakte zijn boekhoudzaken weer op.

In de halve finale speelden de Vogels op neutraal terrein – de Adelaarshorst in Deventer – tegen topclub FC Twente. Het bekersprookje eindigde in een 6-0 nederlaag. Dat jaar werd IJsselmeervogels ‘Sportploeg van het Jaar’. Nooit eerder – en later ook niet – ging die eer naar een voetballende amateurploeg.

    • Sjaak van de Groep