La Guerre des Boutons

La Guerre des Boutons. Regie: Yann Samuell.speelfilm ***

Een knopenoorlog zonder winnaars, schreef ik in oktober over La guerre des boutons. In Frankrijk gingen namelijk tegelijk twee nieuwe verfilmingen van de gelijknamige roman uit 1912 in roulatie. Een Franse klassieker over de jongens van de dorpen Longeverne en Valrans die elkaar al sinds de grijze oudheid besluipen, bestrijden en gijzelen in het bos. Zonder dat de vijandelijkheden echt serieus worden: de straf voor krijgsgevangenen is het verlies van alle knopen en gespen.

Het boek werd al eerder verfilmd in 1937, 1962 en 1994, die laatste betrof een Ierse versie. Maar vorig jaar moest de nieuwste verfilming van Yann Samuell de bioscooprecette delen met een versie van Christophe Barratier, die La Nouvelle guerre des boutons heet, in 1944 speelt en op de trailer iets zwaarmoediger oogt.

Samuells versie is nu in Nederland op dvd. Nog altijd zijn de dorpen gebrouilleerd en heten de leiders Lebrac – tevens hoofdpersoon – en De Azteek. Het is inmiddels 1960, een goede keus, want La guerre des boutons was altijd al een goudgerande mijmering van een oudere man over zijn kinderjaren op het platteland. De film past in een traditie van nostalgisch dorpsdrama waarin niemand slecht is en iedereen mal; waarin liefde elk probleem oplost, het zwaarste wapen een katapult is en jochies korte broeken en alpinopetjes dragen.

Net als die andere recente publiekshit, Le petit Nicolas, is La guerre des boutons een episodische film met overweldigende Franse nestwarmte. De kwajongensstreken worden aangelengd met een scheutje historie. Zo is er een veteraan uit Algerije die in een wonderlijk detonerende scène verhaalt hoe hij zijn oude vijand uit Valrans zag sneuvelen. Voorts klinkt er rock-’n-roll op de radio, kan Lebrac doorleren in de grote stad en krijgt naderende emancipatie gestalte in het listige meisje Laterne, dat met de jongens mee vecht, maar als dat zo uitkomt ook onbeschaamd haar vrouwelijke charmes inzet.

Nauwelijks origineel, humor van laag allooi, onbeschaamd nostalgisch: toch begrijp je dat dit soort mijmeringen over een verloren kinderwereld altijd weer publiek vinden. Ze zijn op een vederlichte manier erg aangenaam.

Coen van Zwol

    • Coen van Zwol