De Wet van Moore

Het zijn fascinerende apparaten: 3D-printers. Aangesloten op je computer kun je ermee uitprinten wat je wilt: sieraden, telefoonhoesjes of – ik noem maar iets wat mij leuk lijkt om te printen – speelgoedrobots. Maar bij de meeste mensen gaan de ogen pas echt open als je ze dit vertelt: met een 3D-printer kun je 70 procent van de onderdelen van een 3D-printer uitprinten. Een 3D-printer kan dus bijna zichzelf opnieuw uitprinten.

Het is een populair concept in sciencefiction: machines die zó snel, zó slim worden dat ze op een gegeven moment zichzelf gaan reproduceren, op steeds hogere snelheid. Hoe kan dat niet eindigen met dictatoriale robot overlords die de mensheid in z’n gewelddadige greep houdt?

Robot overlords daargelaten: exponentiële, dus zichzelf vermenigvuldigende vooruitgang is minder raar dan je misschien denkt. Een van de oprichters van chipfabrikant Intel bedacht ooit de Wet van Moore. Die wetmatigheid stelt dat computerkracht door technologische vooruitgang iedere twee jaar verdubbelt: voor de computerkracht van een smartphone had je tien jaar geleden computers nodig die een compleet gebouw vulden. Mensen die Moore’s Law volgen zeggen dat dezelfde computerkracht over tien jaar in een bloedcel past.

Afgelopen maandag werd in Nederland een eenmalig congres van de Singularity University georganiseerd. Deze door NASA en Google gesteunde organisatie bekijkt de wereld vanuit het perspectief van Moore’s Law: als álle technologie zich exponentieel blijft ontwikkelen, hoe ziet de mensheid er dan uit over 10, 50, 100 jaar?

Een auto is nu eigenlijk al een computer op wielen. Maar wat betekent het als die computer zo slim wordt dat hij zichzelf kan besturen? Heeft iedereen dan bijvoorbeeld nog wel een eigen auto nodig? Iets heel anders: het in kaart brengen van je DNA was een paar jaar geleden nog schier onmogelijk. Maar binnenkort kun je voor minder dan 1000 euro je DNA in kaart brengen en ’m op een chip mee naar huis nemen. Wat als je jezelf, met behulp van een internetdienst, kunt onderzoeken op erfelijke ziektes? En wat als je zelf je DNA kunt aanpassen?

Als je de wereld bekijkt vanuit de ogen van de Moore’s Law-fundamentalisten van Singularity University, is het onmogelijk om niet na te denken over de enorme gevolgen van exponentieel verbeterende technologie voor alle huidige, grote industrieën. Bijvoorbeeld de implicaties voor intellectueel eigendom. Voor farmacie. Voor het overheidsapparaat. Je moet zelfs nadenken over de ethiek van het wijzigen en creëren van leven. Noem het science fiction, ik ben blij dat mensen zich bezig houden met dit soort vergezichten. In tijden waarin we vooral navelstaren is het heerlijk om over de grote lijnen na te denken.