'Toezicht corporatie moet veel strenger'

Aedes-voorzitter Marc Calon wil een toezichthouder die keihard kan ingrijpen. Want de incidenten ondermijnen de solidariteit in de sector.

Een woningcorporatie met een derivatenportefeuille? Vestia staat niet alleen. Zeventig corporaties hebben derivaten, dertig van hen hebben, net als Vestia, de afgelopen tijd geld moeten bijstorten. Ze hebben nog geen financiële problemen maar vormen een risico, zegt Marc Calon, voorzitter van branchevereniging Aedes: „Het zijn potentiële kostenposten. Maar de kosten zullen niet zo hoog zijn als bij Vestia, voor zover we kunnen inschatten.”

Vijf corporaties hebben een reddingsplan opgesteld voor Vestia. Hoe ziet dat plan eruit?

Calon: „Daarover kan ik niks zeggen. Er is overleg met het departement, de corporaties, het Centraal Fonds Volkshuisvesting en het Waarborgfonds Sociale Woningbouw. Ik kan niet op de uitkomst vooruitlopen.”

Maar ze zullen niet zomaar een grote zak geld op tafel zetten?

„Nogmaals, ik zeg daar niks over. Er is een intentieverklaring uitgesproken, dus het is in principe rond. We bestuderen nu nog allerlei varianten. Maar nu vijf corporaties hebben uitgesproken te willen helpen, is de druk een beetje van de ketel af.”

Hoe heeft het zo ver kunnen komen?

„Het gaat financieel niet goed in de corporatiesector. De waarde van ons vastgoed stijgt niet meer, geld lenen is goedkoop maar zal in de toekomst duurder zijn, en het feest van de huizenverkoop om geld te verdienen, is over. Intussen mogen we huren niet boven de inflatie verhogen, hangt er een heffing vanuit het Rijk boven ons hoofd, en willen we blijven investeren. Het systeem loopt helemaal vast op deze manier.”

Het ligt dus niet aan Vestia zelf?

„Vestia doet veel goede dingen. Ze zijn heel geëngageerd, bouwen scholen voor achterstandsgroepen. Ze nemen hun maatschappelijke opgave heel serieus. Het zijn eigenwijze drollen, maar daar heb je er meer van in de corporatiesector. Tegelijkertijd wilden ze zich niet laten visiteren en hoefden ze zich niet aan de governancecode van Aedes te houden omdat ze geen lid zijn.”

Wie hield Vestia in de gaten dan?

„Dat is een taak van de Raad van Toezicht, die moet controleren. Het CFV controleert achteraf, en stuurt op het vermogen, niet op de liquiditeit. Daar heb je dus helemaal niks aan in dit geval. De WSW kan alleen zeggen: we borgen de leningen niet meer, maar kan niet interveniëren.”

De controle op corporaties deugt niet?

„Dat moet veel beter, veel strenger. Elk jaar moeten corporaties bezoek krijgen van een onafhankelijke commissie. Er moet een toezichthouder komen die de liquiditeit in de gaten houdt. Een toezichthouder die kan ingrijpen als het niet goed gaat, die een directeur of de Raad van Toezicht kan wegsturen. Het moet allemaal veel gedisciplineerder.”

Wanneer is dat geregeld?

„De discussie daarover loopt al langer binnen Aedes, maar door de ontwikkelingen bij Vestia zal het nu wel een boost krijgen. Corporaties staan garant voor elkaar, maar die solidariteit kan niet zonder discipline. Als het niet goed gaat bij de buurman, vraagt elke corporatie zich af hoe de controle daar dan geweest is.”

Maar het is te laat voor Vestia...

„Dit is heel slecht voor ons imago. We zijn net schoon schip aan het maken. Alle benoemingen van de laatste tijd passen binnen onze salariscode, veel contracten zijn aangepast. Toen ik over Vestia hoorde heb ik heel hard GVD – met een uitroepteken – geroepen.”

U was niet blij...

„Ik zal maar niet zeggen wat ik werkelijk heb geroepen...dat was nog erger. Dit is de grootste corporatie van Nederland. Daar komt nog een hoop gedoe over.”