Speculatie breekt veel corporaties op

Zeventig woningcorporaties speculeren op de financiële markt. Zeker de helft maakt verlies. Vestia, de grootste, verloor bijna een miljard.

Vestia is met 79.134 huurwoningen niet alleen de grootste woningcorporatie van het land, het is ook een club met een sociaal profiel. In de samenleving geworteld. En oh, ja, volgens de laatste cijfers beschikt Vestia over 9,9 miljard euro aan derivaten – het dubbele van haar totale schuld.

De corporatie is niet de enige. Volgens branchevoorzitter Marc Calon hebben 70 corporaties zulke financiële producten in bezit waarbij bijna de helft daarvan nu geld moet bijstorten. Dat komt volgens Calon omdat er geen goed toezicht wordt gehouden op corporaties. „Dat moet veel strenger.”

Daarmee is het probleem van Vestia meteen politiek. De Tweede Kamer komt vanmiddag met spoed bijeen. Achter gesloten deuren, want kennelijk is Vestia nog niet gered.

De problemen van Vestia zijn veroorzaakt door de handel in exotische financiële producten. De meeste huurders van Vestia zullen derivaten hooguit kennen als iets met wasmiddelen, maar op het hoofdkantoor van Vestia wordt er al jarenlang gespeeld met caps, floors, knockin-collars, plain vanilla interest rate swaps en swaptions . In het jaarverslag staat het alsof het de normaalste zaak van de wereld is.

Derivaten zijn gemeengoed geworden in de corporatiesector. De huurbazen hebben veel woningen en veel schulden. Daarom dekken zij zich in tegen het risico dat de rente hard stijgt. De kosten daarvan kunnen echter hoog oplopen. En daarom koos Vestia voor een andere oplossing. Om te voorkomen dat zij miljoenen aan premie moest betalen, is de corporatie zelf verzekeringen gaan verkopen – voornamelijk aan banken. Zo werd Vestia een verhuurder in verzekeringszaken.

Daarmee zijn juist nieuwe risico’s ontstaan. Door de sterk gedaalde rente zijn de verliezen op de derivatenportefeuille van Vestia het afgelopen jaar sterk opgelopen. Wat normaal een voordeel is voor een woningcorporatie, is bij Vestia een strop geworden.

De kleine 1 miljard euro aan beleggingen die Vestia volgens de laatst beschikbare cijfers bezat, zijn allemaal als verplichte ‘bijstorting’ in bezit van de banken gekomen. Onbekend is hoeveel geld Vestia er uiteindelijk bij inschiet.

Ook onduidelijk is wanneer het gat is gedicht. Vestia heeft aan banken het recht gegeven om transacties met haar aan te gaan, dan wel te ontbinden, zonder dat zij daar iets over te zeggen heeft.

De corporatie adverteert met de „informele sfeer”, een 36-urige werkweek, een „uitstekende” pensioenregeling en een „sinterklaasuitkering” voor nieuwe werknemers. Het lijkt erop dat Vestia zijn grootste Sinterklaasuitkering nu aan banken moet verstrekken.

Dure solist: pagina 22-23

Interview Calon: pagina 22-23