Siebelink ziet bloemen en bommen

Tekening Paul van der Steen

Oscar van Kervelen, hoofdpersoon in Oscar van Jan Siebelink, vindt in WOII de ‘opdracht’ die hem eindelijk van zijn luizige bestaan kan afhelpen. Zijn missie begint in een ‘legergroene’ Citroën, op weg naar Duinkerken.

Oscar, uit de gelijknamige roman van novelle-achtige lengte van Jan Siebelink, gaat gebukt onder iets wat met recht een Osewoudt-complex genoemd kan worden. Het Osewoudt-complex, naar Henri Osewoudt uit Willem Frederik Hermans’ oorlogsklassieker De donkere kamer van Damokles, is een aandoening waar alleen de mannen die – in zelfhulptermen – ‘van Mars komen’ mee behept zijn: in tijden van vrede zijn ze ietwat overbodig en worden ze vaak straal genegeerd, maar eenmaal in tijden van oorlog bloeien ze op en kunnen ze eindelijk straffeloos onvoorzichtig zijn.

Nam Henri Osewoudt de wapens op tegen de Duitse bezetter, Oscar van Kervelen, zoals zijn volledige naam in Siebelinks roman luidt, vindt in het transport van vijf miljoen Nederlandse ‘guldens’ in de Tweede Wereldoorlog de ‘opdracht’ die hem eindelijk van zijn luizige en goeddeels sociaal geïsoleerde bestaan kan afhelpen. Met zijn vriend Id, duidelijk een man van Venus, reist hij in de meidagen van 1940 met een ‘legergroene’ Citroën naar Duinkerken, in de hoop verscheept te worden naar het veilige Engeland, waar de tassen met geld afgeleverd kunnen worden.

Mogen we op de achterbank mee? Niet helemaal, want de reis van Id en Oscar wordt ons via een omweggetje meegedeeld. Al vroeg wordt duidelijk dat Id in Frankrijk is omgekomen, want Oscar vangt aan met een sprong van ruim vijf jaar in de tijd, als Oscar na de bevrijding de weduwe van Id treft, Esmée. Ze wil met Oscar de reis van 1940 herbeleven en samen stappen ze in opnieuw een Citroën (geef ze eens ongelijk, want wat een jaloersmakende wagens maakten de Fransen toch in die tijd) richting datzelfde Duinkerken.

Een groot deel van de frictie in Oscar wordt veroorzaakt door het gegeven dat Oscar de gewezen minnaar van Esmée was, voordat zij vlak voor de oorlog met Id trouwde. Oscar was tijdens die affaire nog getrouwd en had de moed niet om zijn huwelijk te verbreken voor Esmée, zijn eigenlijke grote liefde.

U kunt de hele recensie hier lezen.

Dit artikel werd gepubliceerd in NRC Handelsblad op Vrijdag 27 januari 2012, pagina 2 - 3.