Publiek mag zeggen waar subsidie naartoe gaat

Het Fonds voor Cultuurparticipatie gaat het publiek laten meebeslissen waar het fonds subsidie aan geeft. Op deze manier wil het fonds, dat vanaf 2012 jaarlijks ruim 22 miljoen aan overheidssubsidie te verdelen heeft, de betrokkenheid van burgers bij cultuur vergroten.

„We willen ons opener opstellen”, zegt directeur Jan Jaap Knol van het fonds dat in 2009 werd opgericht om actieve deelname aan cultuur (amateurkunst) te bevorderen. „Door middel van crowdsourcen gaan we mensen vragen om ideeën voor projecten en ze kunnen reageren met commentaar wie voor subsidie in aanmerking zou moeten komen.”

Vooralsnog gaat het om een experiment met vijf tot twintig projecten. Als het dit jaar aanslaat, wil het fonds ermee doorgaan. Daarnaast blijft het Fonds voor Cultuurparticipatie bij de beoordeling van subsidieaanvragen gebruikmaken van inhoudelijke en financiële experts.

De manier waarop de zes landelijke cultuurfondsen hun subsidiegeld nu verdelen wordt bekritiseerd door onder meer Kamerlid Bart de Liefde (VVD). Hij vindt dat te veel wordt gelet op artistieke kwaliteit en te weinig op zaken als communicatie, marketing, financiën en publieksbereik. Volgens Knol is bij uitstek zijn fonds geschikt om publiek mee te laten besluiten, maar zouden ook bijvoorbeeld het Mondriaanfonds voor beeldende kunst of het Fonds Podiumkunsten hierover kunnen nadenken.

Het meer betrekken van het publiek is onderdeel van het beleidsplan 2013-2016 dat het Fonds voor Cultuurparticipatie vandaag bekendmaakt. Daarin is een bezuiniging verwerkt van 30 procent. Het geld zal voortaan vooral gaan naar cultuureducatie (13,8 miljoen); innovatieve amateurkunst (3,5 miljoen) en talentontwikkeling (3 miljoen).

Een koerswijziging is volgens Knol dat zijn fonds zich meer richt op langlopende trajecten van leerlingen van basisschool en vmbo. „Een kort project zoals nu in de Kunsthal, waar bezoekers aan de expositie van beeldend kunstenaar Chuck Close zelf portretten maken, komt voortaan minder snel in aanmerking.”

Het Fonds voor Cultuurparticipatie heeft sinds zijn begin in 2009 onder meer projecten ondersteund als de Zomerexpo, een expositie in het Haags Gemeentemuseum met open inschrijving, en een project van Toneelgroep Amsterdam, die amateuracteurs de gelegenheid biedt in een professionele setting een toneelstuk op te voeren.

Volgens Knol was het voor deze projecten sowieso de bedoeling dat de steun tijdelijk is.