De rechter vonnist: de wegpiraat moet 'Tonio' lezen

A.F.Th. van der Heijden schreef het boek ‘Tonio’ over zijn zoon die omkwam bij een verkeersongeluk.

Brussel. Het lijkt niet meteen een zware straf: een 30-jarige ingenieur uit Oost-Vlaanderen is door de politierechter in Dendermonde veroordeeld tot het lezen van een boek. Hij had met grote snelheid rondjes gereden op de rotonde, hij had files veroorzaakt en bijna een ongeluk.

Maar het is niet zomaar een boek: het gaat om Tonio van A.F.Th. van der Heijden – over zijn zoon die omkwam bij een verkeersongeval. En het is niet zomaar een een politierechter: Peter D’Hondt, die zelf veel leest, trok al eerder aandacht met soms extreem zware vonnissen bij verkeersmisdrijven. Hij pleitte ook voor de invoering van een psychologische test bij rijexamens. „Als een Vlaming in zijn auto stapt”, zei D’Hondt in een Vlaamse krant, „wordt hij iemand anders”.

De man uit Oost-Vlaanderen krijgt een boete van 2.750 euro, hij moet een cursus over verkeersagressie volgen en twintig uur werken in een revalidatiecentrum voor verkeersslachtoffers. En Tonio lezen dus. Een commissie zal nagaan of hij zich daaraan houdt, anders raakt hij zijn rijbewijs voor drie jaar kwijt.

„Je kunt er niet zomaar vanuitgaan dat het geen effect heeft”, zegt de Gentse criminoloog Brice De Ruyver. „Deze rechter, die al een kruistocht van vele jaren houdt voor méér verkeersveiligheid, kent het profiel van de man. Je kunt ervan uitgaan dat hij weet wat hij doet.” De media-aandacht die er nu is, versterkt het effect, zegt De Ruyver. „De man wordt aan de schandpaal genageld. Dat is ingrijpender dan een rijverbod.”

Ook A.F. Th. van der Heijden zelf denkt dat het intrekken van een rijbewijs niet veel helpt. „Je hoort mensen dan altijd praten alsof de politie het heeft gedaan en als ze hun rijbewijs terughebben, denken ze: ‘Nou zullen ze weer eens wat beleven’ en drukken flink op dat gaspedaal.”

Van der Heijden zegt dat hij „even moest wennen” aan het idee dat zijn boek deel is van een straf. „Maar ik vind het uitstekend. Je hoeft het ook niet zo letterlijk als een straf te zien. Ik kan me voorstellen dat een rechter die zelf van literatuur houdt, zegt: ‘Lees dat boek. Daar staat op een schrijnende manier het verlies van een jonge zoon in beschreven.’ Ook voor iemand die niet gewend is om te lezen, kan dat goed zijn. Het zou je maar overkomen dat je een aantal levens verwoest. Niet alleen dat van degene die is omgekomen.” NRC