Vermoeide Clinton kan uitslapen voor '2016'

Hillary Clinton is te vermoeid voor nog een termijn als minister. Maar kan zij met pensioen, met haar ambities? Of rust zij uit om in 2016 presidentskandidaat te zijn?

Vaak had ze gezegd dat ze moe was, en wilde uitrusten van twintig jaar werken in het licht van de schijnwerpers. Maar Hillary Clinton werden altijd ambities toegedicht die haar eenvoudigweg zouden belemmeren om te stoppen met werken. Ze zou, zo was de wijsheid in Washington, toch door willen gaan als minister van Buitenlandse Zaken. Een populaire theorie was zelfs dat ze stuivertje zou wisselen met vicepresident Joe Biden.

Maar met een persontmoeting op het ministerie heeft Clinton (64) zelf een einde gemaakt aan alle speculaties. Ze wil echt stoppen met werken, in ieder geval een lange periode, en is niet uit op een nieuwe politieke carrièrestap. „Na twintig jaar onder hoogspanning werken, wil ik wel eens uitzoeken hoe moe ik eigenlijk ben”, zei ze eind vorige week.

Als president Obama in november wordt herkozen, moet hij op zoek naar een nieuwe minister van Buitenlandse Zaken. En dat terwijl Obama zijn voormalige rivaal Clinton goed kan gebruiken bij de verkiezingen: ze heeft bewezen stemmen te kunnen binnenhalen bij kiezers die Obama lastig bereikt, zoals lager opgeleide blanke kiezers uit het zuiden. De speculaties werden pas echt serieus toen gerenommeerde journalisten als Bob Woodward een vicepresidentschap als het geheime wapen van Obama zagen.

En waarom ook niet? Als eerste First Lady in de Amerikaanse geschiedenis die probeerde president te worden, zal Clinton altijd bekend blijven staan als een politieke avonturier. Maar ambities bepalen niet alles in haar leven. Ze zocht het allerhoogste, en nam uiteindelijk genoegen met net iets minder. Niet alleen haar tomeloze ambitie en enorme politieke instinct zijn haar beste wapens, maar vooral haar realiteitszin.

Misschien was het de strenge opvoeding door haar strenge maar ook bewonderde vader, noteerde biograaf Carl Bernstein, die Hillary het talent gaf haar wil opzij te zetten voor een man die dat eigenlijk niet verdiende. Toen haar echtgenoot Bill haar meerdere malen bedroog, besloot ze bij hem te blijven en hem te steunen. „Houd van de zondaar, haat de zonde”, was haar motto.

Ook met Barack Obama moest Clinton heel wat weerzin opzijzetten voordat ze onder hem kon werken. Ze vochten een ongekend lange en harde strijd om de Democratische nominatie in 2008. Clinton zocht zelf de aanval, maar moest ook veel incasseren. Bovenal voelde ze zich benadeeld door de relatief milde behandeling die Obama van de buitenwereld kreeg, terwijl zij werd afgeschilderd als een representant van een oud, rot systeem.

Toen Obama haar vroeg minister te worden, zag ze er tegenop met hem te moeten samenwerken. Ze stemde uiteindelijk toe, omdat ze veel in het buitenland zou zijn. Ze reisde dan ook meer dan haar voorgangers, en vulde het ministerschap op een andere manier in. Ze richtte zich veel minder op de langdurige brandhaarden in de Amerikaanse buitenlandse politiek, zoals het Israëlisch-Palestijnse conflict, en koos meer en meer voor onderwerpen die haar interesse hebben, zoals vrouwenrechten en internetvrijheid.

Van binnenlandse politiek hield ze zich ver. Ze gaf dit weekeinde toe niet één Republikeins kandidatendebat te hebben gezien.

Mogelijk komt na dit jaar een einde aan de Clintondynastie, die twintig jaar geleden begon met de verkiezing van Bill Clinton tot president. Dochter Chelsea heeft voor de journalistiek gekozen, en heeft vooralsnog geen politieke ambities.

Maar insiders in Washington kunnen maar moeilijk geloven dat Hillary Clinton echt met pensioen gaat. Ze zou goed passen in een topfunctie bij een instantie als de Wereldbank, wordt vaak geopperd. Zelf suggereerde ze een stichting voor vrouwen of kinderen op te richten. Een andere theorie is dat ze gas terug neemt en rustig geld inzamelt voor een nieuw politiek waagstuk: de presidentskandidatuur van 2016.

Guus Valk