Sorry, te dik

Haute couture voor de catwalks wordt maar in één maat gemaakt. En daar passen sommige winnaressen van Holland’s Next Top Model niet in. STIJN BRONZWAER

Redacteur Media

‘Ik hou al van je vanaf het begin. Je hebt onvoorstelbaar veel potentie als topmodel”, zegt modefotograaf en jurylid van Holland’s Next Top Model (HNTM) Philip Riches tijdens de finale van het programma in 2008. Hij richt zich tot winnares Ananda Marchildon, dan 21 jaar oud. Marchildon wint een auto, twee fotoshoots en het belangrijkste: een modellencontract ter waarde van 75.000 euro bij modellenbureau Modelmasters The Agency (MTA).

Nu, bijna vier jaar later, is er van de modellencarrière van Marchildon niks meer over. De beloofde opdrachten kwamen niet. Ondanks dat in het driejarige modellencontract staat dat „het inkomen van 75.000 euro wordt gegarandeerd” heeft ze in twee jaar maar 10.000 euro verdiend. Marchildon is een rechtszaak tegen modellenbureaus MTA en Elite Model Management, dat de HNTM-winnaressen later in de portefeuille kreeg, gestart om haar hoofdprijs alsnog te krijgen. Begin maart volgt een tussenvonnis in de zaak die inmiddels vooral gaat over de ‘te dikke kont’ van Marchildon. Als ze verliest, wil het model de schade verhalen op RTL en HNTM-producent Endemol.

Er zijn meer winnaressen van Holland’s Next Top Model met lege handen achtergebleven, blijkt uit onderzoek van nrc.next. Ook Rosalinde Kikstra (winnares in 2009) kreeg naar eigen zeggen ongeveer 10.000 euro van de gegarandeerde 75.000 euro aan opdrachten. Beide modellen werden door Elite de wacht aangezegd, zo blijkt nu, omdat ze ‘niet de juiste maten hadden’ De modellenbureaus zetten zowel Marchildon als Kikstra na hun overwinning op een intensief dieet en een fitnessprogramma. Toen dit niet snel genoeg resultaat opleverde, werd de modellen de deur gewezen.

We zitten in een eetcafé in Rotterdam. Rosalinde Kikstra drinkt groene thee. Voor haar staat een schaaltje koekjes. Haar hond Bacchus zit het hele interview naast haar doodstil op een stoel. Hij is ziek, vertelt Kikstra, een ruisje in het hart. Een operatie kost 12.000 euro en dat geld heeft ze niet.

De koekjes durft ze niet aan te raken, vertelt ze. Hoe ging dat met eten tijdens Hollands Next Top Model? Tijdens de opnames werd er nog wel goed gegeten, blikt Kikstra terug. Brood, pasta. „We hadden geen keus. We aten wat de catering ons voorschotelde.”

Maar dat veranderde toen de opnames stopten en het modellenbureau zich over de finalisten ontfermde. Hun lichamen werden klaargestoomd voor het grote modellenwerk. Zowel Kikstra als Marchildon hadden tijdens het programma een heupmaat boven de gewenste 90 centimeter. Ter vergelijking: de gemiddelde heupmaat van een Nederlandse vrouw is 103 centimeter, bleek vorig jaar uit voedingsonderzoek van de Wageningen Universiteit. Slechts 5 procent van de vrouwen heeft een heupomvang onder de 90 centimeter, maar dat telt niet in de modewereld. Kikstra: „Op de catwalk in Parijs en Milaan moeten de kleren er op een lichaam uitzien als aan een kleerhanger in de kast.”

Hollands Next Top Model (dat twee seizoenen onder de naam Benelux Next Top Model werd uitgezonden) claimt de kortste weg te zijn naar de catwalks in Milaan en Parijs. De winnaressen van de eerste seizoenen, zoals Kim Feenstra, Cecile Sinclair en Sanne Nijhof hebben inderdaad een mooie modellencarrière aan het programma overgehouden. Maar de laatste jaren stokt het. Naast Marchildon en Kikstra heeft Melissa Baas (winnares in 2010) nog wel opdrachten, maar niet de haute couture die haar in het programma werd voorgespiegeld: Baas staat dit jaar in bikini op de cover van een cd van Radio 538. Hoe het gaat met de winnares van afgelopen jaar Tamara Slijkhuis is onduidelijk, haar modellenbureau wil over haar opdrachten geen mededelingen doen.

Een betrokkene zegt dat de laatste jaren de „vijver is leeggevist” als het gaat om de modellen die meedoen aan HNTM. „De deelnemers zijn vaak al te oud, want voor een dergelijk tv-programma moet je minimaal 18 jaar zijn. Als er niks beters bij zit, dan wint er iemand die eigenlijk niet de juiste maten heeft. De ideale modellen zitten er niet meer bij.”

Waar is het misgegaan? Daarvoor moeten we terug naar 2007, als model en HNTM-presentatrice Yfke Sturm speciaal voor het programma samen met haar toenmalige man Imad Izemrane modellenbureau MTA opricht. Het bureau moest profiteren van de pool aan potentiële modellen die het programma voortbrengt. Succesvolle winnaressen als Kim Feenstra en Sanne Nijhof werden daarvoor begeleid door Max Models.

Maar MTA wordt niet goed geleid. Het bureau raakt in financiële problemen, zeggen betrokkenen. In februari 2010 maakt het management van Yfke Sturm bekend dat MTA samengaat met het veel grotere Elite Model Management. Een fusie, wordt in een persbericht toegelicht. Om het te vieren opent het management van MTA de Amsterdamse beurs op 23 februari met een slag op de gong. Rosalinde Kikstra mag meeklappen op het podium.

Met de samenwerking krijgt Elite de winnaressen van HNTM in portefeuille. Niet de contracten, zo benadrukt de advocaat van Elite. Die hadden de winnaressen gesloten met MTA en dat zijn twee verschillende bedrijven. Van MTA wordt al tijden niks meer vernomen: de website is offline en de telefoon is afgesloten. Yfke Sturm en haar (inmiddels) ex-man zijn onbereikbaar voor commentaar.

De nieuwe werkgever is lastig voor Kikstra en Marchildon. Elite is een heel ander bureau dan MTA. Veel ‘internationaler’, zoals dat heet in de modewereld. En dat betekent: een heupmaat van maximaal 90 centimeter. Haute couture voor de catwalks in de grote Europese modesteden wordt maar in één maat gemaakt, bedoeld voor zeer dunne modellen. En daar passen de HNTM-winnaressen niet in.

Zowel Marchildon als Kikstra krijgt van Elite een zwaar sport- en dieetprogramma opgelegd om de centimeters vet rond hun heupen weg te krijgen: zeven dagen per week sporten, waarvan vijf keer per week tweemaal per dag. Personal trainer Oswin Beingsick, een bekende fitnesstrainer in de modellenwereld, stelt in opdracht van het modellenbureau een speciaal KETO-dieet voor de modellen samen. Geen koolhydraten. Wel: veel kip en gekookte groenten. Af en toe een handje noten. Ze eten veel eieren, vertellen ze. „Zonder zout”, zegt Marchildon. „Want dat houdt vocht vast.”

Elke twee weken (Marchildon) en elke maand (Kikstra) worden de heupen van de modellen op het kantoor van Elite gemeten. Met een centimeter, zo losjes om de heupen heen. Elite maakt zich zorgen, blijkt uit interne e-mails. De maten veranderen nauwelijks. „Als we tot de conclusie komen dat het allemaal niet werkt en er is geen verandering dan moeten we helaas afscheid nemen van elkaar... en even goede vrienden”, laat een medewerker van Elite per e-mail aan Marchildon weten. De druk is hoog: contractueel hebben de vrouwen afgesproken om hun ‘maten te handhaven’. Dat voelt als druk om af te vallen, vertellen ze, ook al staat er over afvallen in het contract niks vermeld. Kikstra krijgt een aantal tips mee van het bureau, vertelt ze: „Als je honger hebt, ga dan slapen. Heb je trek, poets je tanden. Dan verdwijnt de trek.”

Toch lukte het niet. De meisjes doen niet goed genoeg hun best, volgens Elite. „Als je het echt wil, is een heupmaat van 90 centimeter haalbaar voor elk model”, zegt trainer Beingsick. „Maar een bureau moet wel het geduld kunnen opbrengen om het afvallen verantwoord te doen. Modellenwerk is topsport. Een voetballer moet sterke benen hebben en een model heeft heupmaat 90”, zegt Beingsick. „Niet door ze uit te hongeren, maar met een uitgebalanceerd dieet. We willen gezonde sportmeiden met de heupjes op negentig centimeter.”

De modellen worden wanhopig. Soms slaan ze een maaltijd over. Op het kantoor van haar advocaat laat Marchildon foto’s van zichzelf zien, met uitgemergeld gezicht. Kikstra vertelt dat ze aan de dieetpillen ging („als het niet lukt, probeer je alles”) en op een bepaald moment niet meer ongesteld werd. „Ik had een mager bekkie, geen borsten meer, smalle polsen”, zegt Kikstra. „Ik viel overal af, behalve rond mijn heupen. Mijn lichaam is gewoon zo gebouwd.”

Kikstra neemt nog een slok van haar groene thee. Ze is voor zichzelf begonnen en wil niks meer met modellenbureaus te maken hebben. „Zou je mijn website modelrosalinde.com in het artikel kunnen vermelden?” Ze studeert voor voedingsdeskundige. In de toekomst wil ze modellen voorlichten hoe verantwoord af te kunnen vallen. Marchildon heeft zich helemaal van de modellenwereld afgekeerd. Ze studeert voor meubelmaker. De modellenopdrachten die ze vanwege de publiciteit van haar rechtszaak nu weer aangeboden krijgt, weigert ze. „Het heeft een bittere nasmaak nagelaten.”