Samen de slappe lach om YouTube in de schouwburg

In de Stadsschouwburg Amsterdam toonde Upload Cinema gisteravond de Web Video Top 40 van 2011. Van een bloedende Gadaffi tot een hoogst irritante Nyan Cat.

Ze zijn meestal korrelig en bewegend. Veelal grappig. Vaak schokkend. Het zijn de filmpjes die vrienden aanraden op Facebook of voorbij komen bij De wereld draait door. Wie een beetje thuis is op de populaire weblogs, kent het merendeel al of heeft er op z’n minst van gehoord. Heeft het dan een toegevoerde waarde om ze alsnog op een groot scherm in een zaal vol andere mensen te bekijken? Het collectief van filmliefhebbers dat achter Upload Cinema zit, denkt van wel.

Elke twee maanden brengen zij de beste filmpjes van het web naar de bioscoopzalen. Het programma wordt inmiddels vertoond in twaalf Nederlandse en vijf buitenlandse steden. Eens per jaar pakt Upload Cinema het groter aan en maken ze een overzicht van de hits van het jaar.

Gisteravond ging in de Stadsschouwburg Amsterdam hun Upload Cinema Web Video Top 40 of 2011 in première, een top 40 van de beste filmpjes van 2011. Al blijft ‘beste’ in het geval van internetvideo’s een ruim begrip. De veertig webvideo’s die zijn gekozen uit de 362 favorieten van Nederlandse opiniemakers, internetexperts en bloggers, variëren van het niveau ‘kast valt op jongen’ tot de schokkende amateurbeelden van een bloedende Gadaffi die direct na zijn gevangenneming over straat wordt gesleept.

Want zo werkt het online. De video op YouTube met het hoogste aantal views, is niet automatisch van de beste kwaliteit. Neem het filmpje van een mountainbiker op de Afrikaanse savanne die snoeihard van zijn fiets wordt gelopen door een voorbij rennende antilope. Het filmpje uit de top 40 is filmisch niet optimaal (zelfs al is het met een GoPro-cameraatje opgenomen), effect heeft het wel. De volle zaal buldert bij de botsing, tot de getroffen mountainbiker op de grond blijft liggen en duidelijk pijn heeft. Bij de slowmotion herhaling van het ongeluk maakt de lach plaat voor medeleven.

Ook de grootste internetmeme van 2011, Nyan Cat, kan de kwalificatie ‘goed’ onmogelijk krijgen. Het origineel is een tekenfilmpje van een kat die door de ruimte vliegt en een regenboog achterlaat. Alles begeleid door een Japans liedje dat op je zenuwen werkt. Toch is Nyan Cat, met 54 miljoen views, de vijfde best bekeken video op YouTube van vorig jaar. Dat het filmpje meer gehaat dan geliefd wordt, blijkt gisteravond als het Upload Cinema-publiek zelf mag aangeven hoe lang het naar Nyan Cat wil kijken. De versie van tien uur – er bestaat ook een oneindige versie – wordt na enkele seconden al door een van de toeschouwers gestopt. De man krijgt misschien wel het luidste applaus van de avond.

En dat is meteen de meerwaarde van webfilmpjes naar het grote doek halen. De reden waarom je een bioscoopkaartje koopt voor iets dat je ook gratis kunt bekijken. De gedeelde ervaring.

Al bij het derde filmpje van de avond ligt een groot gedeelte van de zaal in een lachstuip. Zou je achter je computer slechts glimlachen om de twee baby’s die met elkaar lijken te communiceren als volwassenen, in de zaal steekt de slappe lach van de buurman je aan. Als in het volgende filmpje een schattig jongetje niet uit zijn woorden komt en daarna een ander kind per ongeluk een kast op z’n hoofd krijgt, is de hilariteit compleet.

Anders is de sfeer bij het blokje ‘nieuws’. Beelden van de tsunami in Japan genomen vanuit een auto, met het geschreeuw van een vrouw in paniek op de achtergrond, doen de zaal stilvallen. En bij de video van de Amerikaanse rechter die zijn dochter minutenlang met een riem afranselt, is de stilte gespannen. Het is het soort filmpje dat je thuis niet helemaal afkijkt.

De video van de Amerikaanse band OK Go, bekend om hun inventieve clips die zich standaard vliegensvlug over het net verspreiden, krijgt spontaan applaus. Hetzelfde geldt voor het huisgemaakte clipje van Rebecca Black die dankzij YouTube een instant tienersterretje werd. Al wordt er in het geval van Black geklapt omdat het filmpje eindelijk voorbij is.

Black eindigt gisteravond, na een interactieve stemming met een voting app door het publiek, dan ook onderaan de top 40. Net als Gadaffi en Egypte en andere nieuwsfilmpjes.

Bovenaan prijkt de homevideo van de kast die op het jongetje valt. Ook in de bioscoop levert leedvermaak de meeste ‘likes’ op.

De Webvideo top 40 is in februari te zien in twaalf filmtheaters. Zie voor speellijst http://amsterdam.uploadcinema.net. Een aantal filmpjes is te zien op nrc.nl/webvideotop40.