Krachtig en grotesk spel

De baai van Nice van David Hare door Toneelschuur Producties. Première: 28/1 Toneelschuur, Haarlem. Inl: toneelschuur.nl ***

Dit is het schilderij: een stuk muur, een venster en het gezicht op de blauwe Middellandse zee. Betreft deze vondst uit de jaren vijftig een authentieke Henri Matisse of een vervalsing? Expertise is noodzakelijk. De Britse toneelschrijver David Hare wijdt er een toneelstuk aan, De baai van Nice (1986). De talentvolle jonge regisseur Joeri Vos, onlangs aangenomen bij Toneelgroep Oostpool, kiest voor een krachtige, soms grotesk aangezette speelstijl. Allemaal beloften voor een mooie voorstelling.

Plaats van handeling is een museumzaal in de Russische Hermitage. Weelderige vrouwenlichamen van Caravaggio sieren de wanden. Leny Breederveld vertolkt de rol van Valentina, oud-leerling van Matisse. Zij is de expert. Een verzenuwde conservator (goeie rol van Roy Baltus) brengt het schilderij binnen; het blijft met de achterzijde naar het publiek gekeerd. Zelfs Valentina keurt het slechts één, hilarische blik waardig. Zij kent de waarheid al.

Uit Breedervelds fraaie, suggestieve spel blijkt dat haar personage weinig op heeft met de meeste kunst. Ooit had ze zelf artistieke ambities, maar teleurstelling heeft haar bitter gemaakt. Breederveld toont met haar krachtige mimiek Valentina’s dedain met verve.

Haar dochter Sophia (Lotte Dunselman) vergezelt haar, wat voor een nieuwe dimensie zorgt: moeder en dochter raken verwikkeld in een verstikkend conflict over moeilijke levenskeuzes. Maar deze verdrietige strijd tussen verwante, van elkaar vervreemde zielen heeft weinig met schilderkunst te maken. Misschien verwijst Hare in de verte naar het onderscheid tussen oprechtheid en valsheid. In het vergelijkbare stuk Art (Kunst) van Yasmina Reza is de band tussen kunst en leven wél de dwingende kracht.

Vos en zijn spelers kunnen ondanks hun knappe inzet niet verhinderen dat die dramaturgische zwakte van De baai van Nice gaandeweg helaas steeds sterker zichtbaar wordt.