Gevoelige macho-speurder besnuffelt zijn issues

George Pelecanos: Het aandeel. Anthos, 240 blz. € 15,– **

Thrillers worden door literatuurcritici niet serieus genomen. Terecht: thrillers zíjn geen literatuur want ze hebben niet de ambitie iets te vertellen over de condition humaine. Ze bemoeien zich slechts met één onderdeel daarvan: verveling. Die willen thrillers verdrijven en daar zijn ze goed in. God sta ons bij als schrijvers hun thrillers proberen op te krikken naar literair niveau. Als daartoe een poging wordt gewaagd, worden meestal ‘gevoelens’ ingezet en dat leidt tot kromme tenen. Een schrijver die in staat is effectief te beschrijven hoe een alcoholistische inspecteur op de plaats delict melancholiek door de hersenbrij waadt, is niet automatisch bevoegd om de existentiële crisis in de hersens van die politieman te verwoorden.

George Pelecanos is een bestselling thrillerschrijver uit de VS, wiens werk door thrillercritici veelvuldig wordt gelauwerd. Waarom toch? Zijn plots zijn onderhoudend, maar in één alinea verteld:

(Let op: Spoiler!)

Spero Lucas is Irak-veteraan en startend zzp’e r. Hij verhuurt zich freelance als vinder van verloren goederen; een privédetective voor spullen. Als hij ze vindt, claimt hij een aandeel van 40% van de waarde. In Het aandeel zoekt Spero dozen marihuana die van zijn opdrachtgever, een drugshandelaar, werden gestolen. Opvallend snel trekt de drugshandelaar de opdracht in, maar Spero blijft speuren. Uiteindelijk blijkt dat de drugshandelaar de dozen laat jatten door corrupte politieagenten die ze tegen betaling teruggeven aan de drugshandelaar en een oogje dichtknijpen. Hierbij vallen flink wat doden, maar op het eind zegeviert de morele rechtvaardigheid (niet de juridische) en heeft Spero enkele schoolkinderen enorm geïnspireerd, issues met zijn familie en de dood van zijn vader besnuffeld en besproken, veel vrouwen een daverend orgasme bezorgd, fietstochten door de natuur gemaakt en veel bonding met zijn Irak-buddy’s achter de kiezen.

De plot is flinterdun en gevoelens zijn de hoofdmoot. Uren zitten we aan tafel met de familie van Spero, krijgen we college over het betreurenswaardige schoolsysteem van de VS en de oorlog in Irak. Ondanks deze zwarte kanten van het leven gloort overal hoop, als metro-mannen als Spero maar de kans krijgen zowel hun spieren als emoties te laten opbollen. Als tegengif tegen alle emoties laat Pelecanos zijn held om de dertig pagina’s een vrouw op bed smijten (‘Zoals vaak na een fietstocht had hij zin in een vrouw’) want een mietje dat is Spero niet, we moeten het ook weer niet verkeerd begrijpen.

Wat Pelecanos niet begrijpt, is dat je in thrillers gevoelens van harde mannen moet laten doorschemeren, niet moet uitsmeren. Wie wil lezen hoe het wel moet, koopt het excellente Niets te verliezen van Lee Child. Geschreven door een Brit, die weet waar gevoelens in thrillers thuishoren: onderhuids.