Eigen economie eerst, bij alle Franse kandidaten

De eurozone is in crisis, maar de campagne in Frankrijk gaat alleen om binnenlandse economische problemen.

Het mag dan een Europese crisis heten, Europa en de Europese Unie spelen een secundaire rol in de campagne. Alles draait om de Franse economie: hoe kan die opnieuw worden aangezwengeld, hoe kan de koopkracht van de middenklasse op zijn minst worden behouden en het liefst worden vergroot, hoe kan de werkloosheid van tien procent worden verlaagd, hoe kunnen we bedrijven ervan overtuigen om niet in een ander land te gaan produceren, hoe kunnen we nieuwe bedrijven naar Frankrijk lokken? Europa is daarbij voor de ene partij een extra troef, voor andere partijen de grote boeman, en voor sommigen partijen zelfs beide, als het zo uitkomt.

Liever een Japanse auto die in Frankrijk is geassembleerd dan een Franse auto die uit Turkije komt, zo vatte president Sarkozy het gisteravond samen. Hij hoopt de economie een nieuwe impuls te geven. Vooral de verlaging van sociale lasten voor werkgevers en de investeringsbank voor het MKB moeten zorgen voor groei. In augustus is de Franse economie tot stilstand gekomen. Sarkozy ziet in nauwere samenwerking binnen Europa een deel van de oplossing. „Duitsland of Europa zijn niet onze vijanden, maar onze belangrijkste handelspartners. Dat moeten we versterken.”

Ook de zestig beloftes die François Hollande donderdag presenteerde, zijn grotendeels economisch van aard.De presidentskandidaat van de Parti Socialiste bestempelde de financiële wereld als zijn enige echte tegenstander, een tegenstander zonder gezicht, mede verantwoordelijke voor de crisis die Frankrijk nu moet doorstaan. Hollande is een lauw voorstander van meer Europese integratie, terwijl een groot deel van de socialistische achterban gevoelig blijkt voor het demondialiseringsdiscours van Arnaud Montebourg, die goed scoorde tijdens de voorverkiezingen van de PS.

Middenkandidaat François Bayrou, de meest pro-Europese van alle kandidaten voor het Elysée, heeft al van het ‘Made in France’ zijn belangrijkste campagnethema gemaakt, en heeft voor later in de campagne maatregelen aangekondigd om produceren in Frankrijk goedkoper te maken. Hij wil de Fransen mobiliseren om meer in Frankrijk geproduceerde producten te kopen. Bayrou stelde onlangs tevreden vast dat hem in het begin van zijn campagne protectionisme werd verweten, maar dat zijn ideeën steeds meer in zwang geraken. Bayrou, die vijf jaar geleden al een mooie 18,5 procent haalde in de eerste ronde, zag zijn populariteit de laatste weken snel toenemen. In sommige peilingen haalt hij alweer op 15 procent.

Bayrou moet nog wel de rechts-nationalistische Marine Le Pen laten voorgaan, de meest eurosceptische van alle kandidaten. Zij legt de nadruk op de Franse soevereiniteit, ook op economisch vlak, en vindt dat Frankrijk te veel bevoegdheden heeft afgestaan aan de geldverslindende bureaucraten van de EU, de oorzaak van de economische crisis.

Le Pen roept dat herintroductie van de Franse franc een stevige impuls zou geven aan de Franse economie en de Franse consumptie, maar de meeste economen betwisten dat.

Opvallend is dat minder dan een jaar na de tsunami en de bijna-catastrofe met de kerncentrale in het Japanse Fukushima groene thema’s bijna geen enkele rol spelen in de verkiezingscampagne. De PS, Bayrou en de groenen hebben uiteraard aandacht voor ‘groene economie’, maar de kandidate van Europe Ecologie Les Verts, ex-rechter Eva Joly, is in de peilingen helemaal weggekwijnd en haalt nog maximaal drie procent.