Dit soort klimaatbeweringen is boze, conservatieve nostalgie

Conservatieve lobby’s in de VS bepalen de klimaatscepsis. Ze winkelen selectief in de wetenschap. Hieraan maakt ook Baudet zich schuldig, betoogt Wouter van Dieren.

Je kunt er de klok op gelijkzetten. Met vaste regelmaat komen ze terug, de klimaatontkenners. Rechtsfilosoof Thierry Baudet waagt zich als nieuweling aan de zoveelste klimaatsceptische herhaling (Opinie, 27 februari), met als getuige Diederik Samsom, die zich ooit positief uitliet over het sceptische boek De staat van het klimaat van Marcel Crok, en aan de hand van een lezing door Jan Terlouw. Niet de mens, schrijft Baudet, maar de zon is de oorzaak. Klimaatschommelingen zijn van alle tijden. Nog maar een paar eeuwen geleden kenden we hier een Kleine IJstijd. De laatste tien jaar wordt de aarde niet warmer, maar juist koeler.

Iedereen maakt zich weleens schuldig aan selectief winkelen in de wetenschap. De punten die Baudet noemt, zijn allang weersproken. Toen klimaatsceptici onlangs een nieuwe, eigen temperatuurreeks samenstelden, ontdekten ze tot hun verbazing dat hun uitkomsten vrijwel geheel overeenkwamen met die van andere onderzoekers. Inmiddels hebben de meeste westerse landen, de OESO, het Internationaal Energie Agentschap en de G20 zich verenigd met de conclusie dat klimaatverandering een ernstige bedreiging is voor het voortbestaan van de mens.

Inmiddels is bekend dat de klimaatscepsis wordt aangedreven door conservatieve lobby’s in Amerika, net als hoe deze campagnes worden gefinancierd en hoe ‘framing’ werkt. Het verbaast niet dat er directe lijnen lopen tussen de tabaksindustrie, de olie- en de chemische industrie en de antiklimaatlobby. Een hoofdrol is gereserveerd voor de Amerikaanse oliegigant Koch, wiens eigenaren alles bestrijden wat links, kritisch en onchristelijk is. Honderden miljoenen dollars voor het Smithsonian Institute worden gedoneerd onder voorwaarde dat het alle verwijzingen naar de evolutie schrapt uit zijn dossiers. Het klimaat kan niet veranderen, aldus Koch. CO2 is natuur. De Heer houdt alles in Zijn hand.

Onlangs verscheen een mallotig klimaatboek van de Tsjechische president Klaus, gefinancierd door Gazprom, waarin Klaus het repertoire oprakelt dat ook figureert in Baudets column. Je zou hier nog een gewone fossiele lobby kunnen vermoeden, maar er is kennelijk meer aan de hand. De rode draad door al deze publicaties – en er zijn er honderden – is die van conservatieve, boze nostalgie. De wereld is niet meer wat hij was, de maatschappelijke orde raakt ontregeld door de complexiteit van nieuwe inzichten, falende economische concepten, mislukt kapitalisme, frauderende banken, corrupte managers – noem maar op. Hiervoor moeten externe oorzaken bestaan, zoals socialisme, klimaatmaffia, milieugraaiers, subsidieslurpers, de immigrant en, voor Koch c.s., de antichrist. Klaus ziet overal radicale samenzweringen die de bevrijding van de voormalige Oostblokdictatuur ondermijnen.

Baudet zoekt zijn profiel bij neoconservatieve filosofen als Edmund Burke en hun hang naar de ordening van vóór de Franse Revolutie. Daarin zijn er rangen en standen en is de wereld voorspelbaar vanuit patronen met vaste omlijning en doelstellingen. Wat hiervan afwijkt, wordt afgeweerd via de mechanismen van de cognitieve dissonantie: wat ik niet weet of ken, wil ik niet weten en niet tolereren. En dan worden er grote woorden gebruikt: „Critici van de vrije markt bedreigen de individuele vrijheid.” „Beteugeling van de financiële sector leidt tot staatssocialisme.” Volgens Baudet mogen we niet meegaan met zulke apocalyptische visioenen als het broeikaseffect, omdat de geestdrijverij van de klimaatalarmisten heeft geleid tot wel 80 miljard dollar aan onderzoek en ontwikkeling. Dit vindt hij een krankzinnig bedrag. Hij vergist zich. We besteden wereldwijd jaarlijks al een veelvoud hiervan. Om Nederland boven water te houden, is tot het jaar 2100 100 miljard euro nodig. Hier is niets krankzinnigs aan.

Dat ijskappen smelten, de zeespiegel stijgt en het klimaat en het weer in de war zijn, wat je allemaal kunt meten en dus weten, dat hoort niet bij het wereldbeeld van deze rechtsfilosoof. De postmoderne spagaat die zegt dat meningen even belangrijk zijn als feiten hoort kennelijk in Leiden tot het instrumentarium van de filosofische promovendus.

Wouter van Dieren is directeur van het milieuadviesbureau IMSA te Amsterdam.