De 85-jarige wil nog even zijn historische missie volbrengen

De Senegalese volksheld Youssou N’Dour kan volgens de rechter niet president worden. President Wade wil nog een keer. Jongeren gaan de straat om te protesteren.

Weinigen hadden voorzien dat het Senegalese Constitutionele Hof de kandidaatstelling zou verwerpen van de man die de belangrijkste uitdager was van president Abdoulaye Wade (85). Zanger Youssou N’Dour, die in Senegal een volksheld is, mag niet meedoen aan de presidentsverkiezingen omdat er twijfel zou zijn aan de echtheid van een aantal handtekeningen in zijn aanvraag. Elke kandidaat moet tienduizend handtekeningen van aanhangers overleggen.

Iets meer dan duizend steunbetuigingen op de lijst van N’Dour zouden niet getraceerd kunnen worden. De uitspraak van het hof leidde vrijdagnacht tot hevige rellen in minstens vier steden, waarbij een dode viel.

Het vonnis wordt door velen als politiek oordeel gezien, met N’Dour zelf voorop, die heeft aangekondigd dat hij het besluit gaat aanvechten. „Hieruit blijkt alleen maar hoe bang ze voor me zijn”, zei hij. „Ik ben kandidaat en ik blijf kandidaat.”

N’Dour maakte in december bekend dat hij de politiek in ging. Hij hoopte toen nog dat Wade de stemming in Senegal zou peilen, tot inkeer zou komen en met pensioen zou gaan.

Wade is er echter van overtuigd dat zijn „historische missie” nog volop bezig is. Dat Senegal hem ook de komende jaren hard nodig zal hebben. Niemand is immers een betere Afrikaanse president dan hij. Natuurlijk zou hij liever afscheid nemen van de politiek – hij wil ontzettend graag zijn memoires schrijven. Maar twaalf jaar was helaas niet genoeg om zijn taak te volbrengen.

In een interview met dakaractu.com liet Wade vorige week weten dat hij zich niets aantrekt van critici die zeggen dat het ongrondwettig is om zich kandidaat te stellen voor de komende presidentsverkiezingen. Op vrijdag gaf het Constitutionele Hof, waarvan de vijf leden door Wade zijn benoemd, hem gelijk: ondanks twee voltooide ambtstermijnen mag Wade op 26 februari meedingen naar een nieuw mandaat.

Oppositiepartijen gingen in hoger beroep, maar vandaag bevestigde het Hof zijn vonnis: Wade mag zich voor een derde maal kandidaat stellen.

Senegal is het enige land in West-Afrika dat nooit een staatsgreep of burgeroorlog heeft gekend. Het staat bekend als stabiel en democratisch. Maar de steeds autocratischer regerende Wade heeft zich de afgelopen jaren zo onpopulair gemaakt dat veel jongeren van hem af willen. Bijna de helft van de bevolking is jonger dan 15 jaar. Veel jongeren vinden Wade simpelweg te oud om aan te blijven als president. Hij haalde projectontwikkelaars binnen die de hoofdstad Dakar hebben aangekleed met vijfsterrenhotels en luxe appartementen, en liet een peperduur standbeeld optrekken dat de glorieuze toekomst van Afrika verbeeldt. Tegelijkertijd stegen de voedsel- en benzineprijzen en nam de armoede in de laagste inkomensklasse toe. Donorlanden maken zich zorgen over corruptie onder de politieke elite en verduistering van hulpgeld.

Wade, die collega Laurent Gbagbo van Ivoorkust vorig jaar nog publiekelijk beschimpte omdat die geen afstand wilde doen van de macht, gaat nu volop de strijd aan met zijn tegenstanders. Hij lijkt zich te willen verzekeren van een verkiezingsoverwinning door niet alleen N’Dour, maar ook de rest van de oppositie uit te schakelen.

Naar drie politici die wel mogen meedoen aan de verkiezingen heeft hij een onderzoek laten instellen omdat ze geknoeid zouden hebben met hun belastingaangifte. Onder hen twee voormalige premiers – Idrissa Seck en Macky Sall – die na ruzie met Wade overstapten naar de oppositie.

De bekendste mensenrechtenactivist van Senegal, Alioune Tine, werd zaterdag gearresteerd. Het is onduidelijk wat hem ten laste wordt gelegd.

De politie verhinderde een bezoek van N’Dour aan de activist, die vorig jaar een grote demonstratie tegen Wade hielp organiseren. Zo tekent zich een politiek drama af met een hoofdrolspeler die juist dankzij de massale opkomst van jongeren in 2000 tot president werd gekozen.

„Het moment is gekomen om het regime omver te werpen”, schrijft een boze blogger in een manifest. De jongerenbeweging Y En A Marre, vorig jaar opgericht door een groep populaire rappers, kondigt op Facebook demonstraties en ‘acties tegen de onderdrukking’ aan.

Oppositieleider Macky Sall vroeg de Senegalezen gisteren „zich voor te bereiden op het verzet”. Maar zaterdagnacht barstten de disco’s in de hoofdstad Dakar als vanouds uit hun voegen. Het was alsof de vrijdagrellen al vergeten waren. Voorlopig speelt de Senegalese lente zich hoofdzakelijk af op internet.